Επίκαιρα θέματα

Η μνήμη των 20 πατριωτών – Συνδέσμων του ΕΑΜ, που εκτελέστηκαν στο Ασβεστοχώρι, στις 20 και 26 Ιουλίου 1944, από τους Γερμανούς και τους ντόπιους συνεργάτες τους (ταγματασφαλίτες), τιμήθηκε στην ιστορική κωμόπολη.

Στην ετήσια καθιερωμένη εκδήλωση που πραγματοποίησε ο δήμος – αλλά δεν τίμησαν φέτος με την παρουσία τους ο δήμαρχος Ιγνάτιος Καϊτεζίδης, ούτε δημοτικοί σύμβουλοι παρά μόνον ο Χρήστος Μπουτσιβάρης – στον τόπο της εκτέλεσης, μέσα σε κλίμα συγκίνησης, τελέσθηκε επιμνημόσυνη δέηση. Προηγήθηκε μνημόσυνο στον ιερό ναό Αγίου Γεωργίου Ασβεστοχωρίου.

Ακολούθησε ομιλία για το ιστορικό της ημέρας από τον κ. Μπουτσιβάρη.

Στην τελετή, που έκλεισε με κατάθεση στεφάνων, ενός λεπτού σιγή και ανάκρουση του εθνικού ύμνου από την μπάντα του Ασβεστοχωρίου, παρέστησαν μεταξύ άλλων, ο πρόεδρος της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Κεντρικής Μακεδονίας Λάζαρος Κυρίζογλου, ο αντιπεριφερειάρχης Υποδομών και Δικτύων Ευστάθιος Αβραμίδης, ο αντιπρόεδρος της Πανελλήνιας Οργάνωσης Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης Σταύρος Τζανίδης, η αναπληρώτρια γενική πρόξενος του Γερμανικού Προξενείου Θεσσαλονίκης Anita Englert-Zerbin, ο πρόεδρος της Τοπικής Κοινότητας Ασβεστοχωρίου Σίμος Τάνης, η τοπική σύμβουλος Ασβεστοχωρίου (τελετάρχης της εκδήλωσης) Μαρία Κυριαζή – Σιββά, ο υπεύθυνος σχολικών επιτροπών του Δήμου Θωμάς Γεωργακάκης,  μέλη του διοικητικού συμβουλίου της Φιλοπτώχου Αδελφότητος Κυριών Ασβεστοχωρίου με επικεφαλής την πρόεδρό της Ζωή Αργύρα, ο εκπρόσωπος του Συλλόγου Οικογενειών Θυμάτων Ολοκαυτώματος Χορτιάτη Μανόλης Γκουραμάνης, η εκπρόσωπος του Κοινωνικού Πολιτιστικού Συλλόγου Κατοίκων Εξοχής κ. Μπάνιου, συγγενείς και απόγονοι των εκτελεσθέντων. “Έλαμψαν δια της απουσίας τους” και οι εκπρόσωποι του Ελληνικού Κοινοβουλίου, αφού δεν τίμησε την εκδήλωση ούτε ένας βουλευτής.

Μικρή για μία ακόμη χρονιά ήταν η προσέλευση κατοίκων του Ασβεστοχωρίου, για την οποία ορισμένοι υποστηρίζουν πως δεν ενημερώνονται. Το γεγονός, πάντως, ότι τα τελευταία χρόνια έπαψε να πραγματοποιείται η πορεία που επί δεκαετίες γίνονταν από το πάρκο του Ασβεστοχωρίου, έως τον τόπο της εκτέλεσης, ίσως είναι ενδεικτικό, της… απαξίωσης που υπήρχε από τις προηγούμενες δημοτικές και κοινοτικές αρχές για την επέτειο αυτή, η οποία θα μπορούσε να εμπλουτισθεί και με άλλες εκδηλώσεις.

Αποκορύφωμα ίσως της… σοβαρότητας με την οποία οι προηγούμενες δημοτικές και κοινοτικές αρχές αντιμετώπιζαν του πεσόντες του Ιούλη του 1944, ήταν το γεγονός ότι, επί δημαρχίας Γεράνη, δόθηκε η ονομασία για τους εκτελεσθέντες του Ιούλη του 1944, σε ένα στενοσόκακο που δεν έχει σχέση με τη μέρα εκείνη, ούτε με τη θυσία των πατριωτών και όχι στον κεντρικό δρόμο προς το σημείο της εκτέλεσης, όπως έγινε σε άλλες περιοχές της χώρας. Έτσι απλά, για να πουν οι όποιοι «φωστήρες» ανέθεσε ο κ. Γεράνης το έργο της ονοματοθεσίας, ότι συμπεριέλαβαν και αυτήν την επέτειο, λες και ήθελαν να βγουν από την υποχρέωση ή το έβλεπαν ως… αγγαρεία που ήθελαν να ολοκληρώσουν όσο το δυνατόν γρηγορότερα…

Ίσως είναι καιρός να δημιουργηθεί ένας Όμιλος Μνήμης Εκτελεσθέντων στο Ασβεστοχώρι από τα στρατεύματα κατοχής, με τη συμμετοχή όχι μόνον απογόνων των εκτελεσθέντων αλλά κυρίως ευαισθητοποιημένων πολιτών, που θα έχει ως σκοπό να κάνει προτάσεις προς τον Δήμο για την πραγματοποίηση εκδηλώσεων προς τιμήν των πατριωτών εκείνων που έδωσαν τη ζωή τους για την πατρίδα ή να αναλαμβάνει να τις πραγματοποιεί.

Η Ηλεκτρονική Εφημερίδα testasv.local, θα είναι πρωτεργάτης στην ευόδωση μιας πρωτοβουλίας για το σκοπό αυτό, τιμώντας εκείνους που προέταξαν ως επιλογή ζωής να υπηρετούν αρχές και ιδανικά ταυτισμένα με την ειρήνη και τον άνθρωπο, θυσιάζοντας τη ζωή τους για να ζούμε σήμερα εμείς ελεύθεροι

Νίκος Γιώτης

Όπως κάθε χρόνο, στις 7.30 το απόγευμα της Κυριακής 26 Ιουλίου, θα τελεσθεί εσπερινός μετά αρτοκλασίας στο εξωκλήσι του Αγίου Παντελεήμονα, στα ερείπια – απομεινάρια του βυζαντινού μοναστηριού, στην περιοχή του Σέιχ Σου όπου βρίσκεται το κτήμα της οικογένειας Πασχάλη.

Τον εσπερινό θα τελέσει και φέτος ο π. Βασίλειος Εξουζίδης.

Σε αντίθεση με τις προηγούμενες δεκαετίες, οπότε μετέβαιναν στο εξωκλήσι εκατοντάδες πιστοί, από τους οποίους οι περισσότεροι πεζοί, τα τελευταία χρόνια σχεδόν όλοι μεταβαίνουν με αυτοκίνητα, αφού οι περισσότεροι πλέον δεν γνωρίζουν το μονοπάτι, το οποίο ακολουθώντας οι γονείς τους, το επισκέπτονταν.

Σύμφωνα με δηλώσεις ηλικιωμένων Ασβεστοχωριτών στην Ηλεκτρονική Εφημερίδα testasv.local, παλιότερα την παραμονή ή ανήμερα της γιορτής έπαιρναν τις λειτουργιές τους και νερό για το δρόμο και πήγαιναν να προσκυνήσουν τη χάρη του Αγίου. Πίσω από το εξωκλήσι της Αγίας Παρασκευής “έπιαναν” το μονοπάτι που οδηγούσε στον Άγιο Παντελεήμονα.

Τα ερείπια – απομεινάρια του βυζαντινού μοναστηριού, ανακάλυψε ο αείμνηστος συντοπίτης μας, Στέργιος Πασχάλης, ο οποίος σκάβοντας το αμπέλι του το 1949, διαπίστωσε με δέος πως άνοιξε ξαφνικά μία βαθιά τρύπα. Αρχικά έριξε μερικές πέτρες ώστε να διαπιστώσει το βάθος της και στη συνέχεια ειδοποίησε τις αρμόδιες υπηρεσίες προκειμένου να αποφανθούν τι ακριβώς ήταν.

Στιγμιότυπο από παλαιότερο Εσπερινό

Από την αρχή, όπως έλεγε, υποψιάστηκε ότι μπορεί να ήταν τα ερείπια ενός βυζαντινού μοναστηριού που άκουγε από τον παππού του ότι υπήρχε στην περιοχή, και τελικά δεν διαψεύσθηκε, αφού οι αρχαιολόγοι της 9ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων που ανέλαβαν την ανασκαφή κατέληξαν σ’ αυτό το συμπέρασμα. Βρήκαν δε και μία τοιχογραφία την οποία πήραν, προκειμένου, μάλλον, να τη συντηρήσουν και να τη διασώσουν.

 Νίκος Γιώτης

Συμπληρώνονται την προσεχή Κυριακή 26 Ιουλίου, γιορτή της Αγίας Παρασκευής, 71 χρόνια από την 26η Ιουλίου 1944, οπότε οι γερμανικές δυνάμεις κατοχής και οι Έλληνες συνεργάτες τους (ταγματασφαλίτες), αφού συγκέντρωσαν τους κατοίκους του χωριού αλλά και υπαλλήλους και ασθενείς του Σανατορίου Ασβεστοχωρίου (που μετεξελίχθηκε το 1983 σε Γενικό Περιφερειακό Νοσοκομείο «Γ. Παπανικολάου»), επέλεξαν μετά από προδοσία και σκότωσαν 17 πατριώτες (ο ένας υπέκυψε από τον ανελέητο ξυλοδαρμό του).

Η εκτέλεση έγινε ως αντίποινα για την επίθεση των ανταρτών τη νύχτα της 12ης προς 13η Ιουλίου του ’44 στο Σανατόριο προκειμένου να πάρουν φάρμακα.

Το σημείο της εκτέλεσης επιλέχτηκε συμβολικά, επειδή εκεί οι αντάρτες, μετά από ανταλλαγή πυροβολισμών, σκότωσαν, εκείνο το βράδυ, δύο Γερμανούς στρατιώτες και τραυμάτισαν άλλους δύο.

Είχε προηγηθεί έξη μέρες νωρίτερα, στις 20 Ιουλίου, γιορτή του Προφήτη Ηλία, στην ευρύτερη περιοχή του Δάσους Κουρί, η σύλληψη επίσης μετά από προδοσία, τεσσάρων συνδέσμων του ΕΑΜ και η εκτέλεση των τριών από αυτούς (ο τέταρτος λόγω του νεαρού της ηλικίας του στάλθηκε έως την αποχώρηση των κατοχικών δυνάμεων σε στρατόπεδα καταναγκαστικής εργασίας).

Στιγμιότυπο από παλαιότερη εκδήλωση

Την προσεχή Κυριακή 26 Ιουλίου, ο δήμος Πυλαίας – Χορτιάτη, στον οποίο ανήκει διοικητικά το Ασβεστοχώρι, θα πραγματοποιήσει στις 10 το πρωί στον ιερό ναό Αγίου Γεωργίου Ασβεστοχωρίου, μνημόσυνο υπέρ των εκτελεσθέντων. Στις 10.45 θα αναχωρήσει από το πάρκο της κωμόπολης (χώρο συγκέντρωσης των εκτελεσθέντων) πομπή προς το χώρο της εκτέλεσης στα όρια της Εξοχής (λίγο πιο κάτω από το νοσοκομείο «Παπανικολάου»), όπου θα γίνει επιμνημόσυνη δέηση, ομιλίες και κατάθεση στεφανιών.