Έχουν περάσει τέσσερα χρόνια από τον τελευταίο εσπερινό μετ’  αρτοκλασίας που τελέσθηκε στο εξωκλήσι του Αγίου Παντελεήμονα, στα ερείπια – απομεινάρια του βυζαντινού μοναστηριού, στην περιοχή του Σέιχ Σου , όπου βρίσκεται το κτήμα της οικογένειας Πασχάλη.

Τον εσπερινό τελούσε κάθε χρόνο -επί δεκαετίες- την παραμονή της γιορτής του Αγίου Παντελεήμονα (το απόγευμα της 26ης Ιουλίου) ο π. Βασίλειος Εξουζίδης.

Από τη δεκαετία του ’50, μετέβαιναν στο εξωκλήσι εκατοντάδες πιστοί, οι περισσότεροι πεζοί ή με τα υποζύγιά τους, ενώ μετά το ’90 σχεδόν όλοι μετέβαιναν με αυτοκίνητα.

Σύμφωνα με δηλώσεις ηλικιωμένων Ασβεστοχωριτών παλιότερα την παραμονή ή ανήμερα της γιορτής έπαιρναν τις λειτουργιές τους και νερό για το δρόμο και πήγαιναν να προσκυνήσουν τη χάρη του Αγίου, από το μονοπάτι που ξεκινούσε πίσω από το εξωκλήσι της Αγίας Παρασκευής και οδηγούσε στον Άγιο Παντελεήμονα.

Τα ερείπια – απομεινάρια του βυζαντινού μοναστηριού, είχε ανακαλύψει ο Στέργιος Πασχάλης, ο οποίος σκάβοντας το αμπέλι του το 1949, διαπίστωσε με δέος πως άνοιξε ξαφνικά μία βαθιά τρύπα. Αρχικά έριξε μερικές πέτρες ώστε να διαπιστώσει το βάθος της και στη συνέχεια ειδοποίησε τις αρμόδιες υπηρεσίες προκειμένου να αποφανθούν τι ακριβώς ήταν.

Στιγμιότυπο από παλαιότερο Εσπερινό

Από την αρχή, όπως έλεγε, υποψιάστηκε ότι μπορεί να ήταν τα ερείπια ενός βυζαντινού μοναστηριού που άκουγε από τον παππού του ότι υπήρχε στην περιοχή, και τελικά δεν διαψεύσθηκε, αφού οι αρχαιολόγοι της 9ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων που ανέλαβαν την ανασκαφή κατέληξαν σ’ αυτό το συμπέρασμα. Επίσης βρήκαν και μία τοιχογραφία την οποία πήραν, προκειμένου, μάλλον, να τη συντηρήσουν και να τη διασώσουν.

Νίκος Γιώτης

#Τρισάγιο υπέρ αναπαύσεως των ψυχών των εκτελεσθέντων Ασβεστοχωριτών στις 20 Ιουλίου του 1944, ετελέσθη από τον εφημέριο του Αγίου Γεωργίου Ασβεστοχωρίου, π. Ηλία Τριανταφυλλίδη.

Η #τελετή πραγματοποιήθηκε στην περιοχή “Πλότσια”, που βρίσκεται στην ευρύτερη περιοχή του δάσους #Κουρί Ασβεστοχωρίου, όπου #Γερμανοί #στρατιώτες, το ξημέρωμα της 20ης Ιουλίου του 1944, μετά από #προδοσία, αιφνιδίασαν τέσσερις #πατριώτες συνδέσμους του #ΕΑΜ και τους συνέλαβαν. Στη συνέχεια επειδή είχαν επάνω τους πιστόλια, εκτέλεσαν τους τρεις, τους Διονύση Γιώτη, Δημήτρη Περιστέρα και Τζώτζη (Γιώργο) Χατζηαντωνίου, ενώ μετέφεραν τον ανήλικο Γιώργο Γιώτη για πολυήμερες ανακρίσεις στα υπόγεια της #Γκεστάπο στη Θεσσαλονίκη (οδό Τσιμισκή) και στη συνέχεια στο Στρατόπεδο “Παύλου Μελά”.

Έξι μέρες αργότερα, στις 26 Ιουλίου, οι #ταγματασφαλίτες του Σούμπερτ (συνεργάτες των Γερμανών) συνέλαβαν επίσης μετά από προδοσία στο πάρκο του Ασβεστοχωρίου και εκτέλεσαν 16 πατριώτες, ενώ ένας ακόμη πέθανε από χτυπήματα των… σουμπερταίων.

Στο τρισάγιο παρέστησαν συγγενείς των εκτελεσθέντων, οι οποίοι ευχαριστούν τον π. Ηλία γι αυτήν την πρωτοβουλία του τα τελευταία χρόνια.

*Αναλυτική εξιστόρηση των εκτελέσεων στο Ασβεστοχώρι τον Ιούλιο του 1944, γίνεται στο #βιβλίο μου με τίτλο: “Το Ασβεστοχώρι στην Κατοχή”.

Νίκος Γιώτης

Συμπληρώνονται 81 χρόνια από την 26η Ιουλίου 1944, οπότε οι γερμανικές δυνάμεις Κατοχής και οι Έλληνες συνεργάτες τους (ταγματασφαλίτες), αφού συγκέντρωσαν τους κατοίκους του χωριού, καθώς και υπαλλήλους και ασθενείς του Σανατορίου Ασβεστοχωρίου (που μετεξελίχθηκε το 1983 στο Γενικό Περιφερειακό Νοσοκομείο “Γ. Παπανικολάου”), επέλεξαν μετά από προδοσία και σκότωσαν 17 πατριώτες (ο ένας υπέκυψε μετά από τον ανελέητο ξυλοδαρμό του).

Η εκτέλεση έγινε, όπως είπαν, ως αντίποινα για την εισβολή των ανταρτών τη νύχτα της 12ης προς 13η Ιουλίου του ’44 στο Σανατόριο, προκειμένου να πάρουν φάρμακα και τρόφιμα.

Το σημείο της εκτέλεσης επιλέχτηκε συμβολικά, επειδή εκεί οι αντάρτες, μετά από ανταλλαγή πυρών, σκότωσαν -εκείνο το βράδυ- δύο Γερμανούς αξιωματικούς και τραυμάτισαν δύο στρατιώτες.

Είχε προηγηθεί έξι μέρες νωρίτερα, στις 20 Ιουλίου, γιορτή του Προφήτη Ηλία, στην ευρύτερη περιοχή του Δάσους Κουρί, η σύλληψη -επίσης μετά από προδοσία- τεσσάρων συνδέσμων του ΕΑΜ και η εκτέλεση των τριών από αυτούς (ο τέταρτος λόγω του νεαρού της ηλικίας του στάλθηκε σε στρατόπεδα καταναγκαστικής εργασίας).

Στιγμιότυπο από παλιότερη εκδήλωση

Την προσεχή Κυριακή 27 Ιουλίου, ο δήμος Πυλαίας – Χορτιάτη, στον οποίο ανήκει διοικητικά το Ασβεστοχώρι, θα πραγματοποιήσει στις 10 το πρωί στον ιερό ναό Αγίου Γεωργίου Ασβεστοχωρίου, μνημόσυνο υπέρ αναπαύσεως των ψυχών των εκτελεσθέντων.

Στις 11 π.μ. στο σημείο της εκτέλεσης των πατριωτών (λίγο πιο κάτω από το νοσοκομείο «Παπανικολάου»), θα γίνει επιμνημόσυνη δέηση, προσκλητήριο νεκρών, ομιλίες, κατάθεση στεφανιών, ενός λεπτού σιγή, ενώ η εκδήλωση θα ολοκληρωθεί με ανάκρουση του Εθνικού μας  Ύμνου

Νίκος Γιώτης