Επίκαιρα θέματα

Εκδήλωση μνήμης για τα θύματα της ναζιστικής θηριωδίας στο Ασβεστοχώρι

Εκδήλωση μνήμης πραγματοποιήθηκε στο Ασβεστοχώρι για τους 19 εκτελεσθέντες από τα στρατεύματα Κατοχής, στις 20 και 26 Ιουλίου 1944, οπότε οι γερμανικές δυνάμεις Κατοχής και οι Έλληνες συνεργάτες τους (ταγματασφαλίτες), αφού συγκέντρωσαν τους κατοίκους του χωριού, καθώς και υπαλλήλους και ασθενείς του Σανατορίου Ασβεστοχωρίου (που μετεξελίχθηκε το 1983 στο Γενικό Περιφερειακό Νοσοκομείο “Γ. Παπανικολάου”), επέλεξαν μετά από προδοσία και σκότωσαν 17 πατριώτες (ο ένας υπέκυψε μετά από τον ανελέητο ξυλοδαρμό του).

Η εκτέλεση έγινε, όπως είπαν, ως αντίποινα για την επίθεση των ανταρτών τη νύχτα της 12ης προς 13η Ιουλίου του ’44 στο Σανατόριο προκειμένου να πάρουν φάρμακα και τρόφιμα.

Το σημείο της εκτέλεσης επιλέχτηκε συμβολικά, επειδή εκεί οι αντάρτες, μετά από ανταλλαγή πυρών, σκότωσαν -εκείνο το βράδυ- δύο Γερμανούς αξιωματικούς και τραυμάτισαν δύο στρατιώτες.

Είχε προηγηθεί έξι μέρες νωρίτερα, στις 20 Ιουλίου, γιορτή του Προφήτη Ηλία, στην ευρύτερη περιοχή του Δάσους Κουρί, η σύλληψη -επίσης μετά από προδοσία- τεσσάρων συνδέσμων του ΕΑΜ και η εκτέλεση των τριών από αυτούς (ο τέταρτος λόγω του νεαρού της ηλικίας του στάλθηκε σε στρατόπεδα καταναγκαστικής εργασίας).

Στον τόπο της εκτέλεσης έγινε επιμνημόσυνη δέηση υπέρ αναπαύσεως των ψυχών των εκτελεσθέντων, προσκλητήριο νεκρών, κατάθεση στεφάνων, τήρηση ενός λεπτού σιγής και ανάκρουση του εθνικού ύμνου.

Τον δήμαρχο, Ιγνάτιο Καϊτεζίδη, εκπροσώπησε ο πρόεδρος της ΔΕΥΑ, δημοτικός σύμβουλος Πυλαίας – Χορτιάτη -όπου ανήκει διοικητικά το Ασβεστοχώρι- Χρήστος Μπουτσιβάρης, ο οποίος αναφέρθηκε στα θλιβερά γεγονότα του Ιουλίου του 1944.

Στην εκδήλωση παρέστησαν -μεταξύ άλλων- ο  βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας Δημήτρης Βαρτζόπουλος, του ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑΛ, Γιώργος Αρβανιτίδης και Κωνσταντίνα Αδάμου, ο αντιπεριφερειάρχης Μεταφορών και Επικοινωνιών Κ. Μακεδονίας, Σωκράτης Δωρής, ο δήμαρχος Νεάπολης – Συκεών, Σίμος Δανιηλίδης, ο αντιδήμαρχος Πολιτισμού Πυλαίας – Χορτιάτη, Σοφοκλής Κάλτσιος, ο αντιδήμαρχος Περιβάλλοντος του δήμου Θεσσαλονίκης, Ερωτόκριτος Θεοτοκάτος, η εκπρόσωπος του Γενικού Προξενείου Θεσσαλονίκης της Κυπριακής Δημοκρατίας, Γεωργία Παντελίδου, του Πυροσβεστικού Σώματος, αντιπύραρχος, Αντώνιος Αζάς, της Πολεμικής Αεροπορίας, επισμηναγός, Αναστάσιος Τυρνάς, ο επικεφαλής της δημοτικής παράταξης του Δήμου Πυλαίας – Χορτιάτη, “Δημιουργική Αλλαγή”, Κωνσταντίνος Καρπούζης, οι δημοτικοί σύμβουλοι, Δέσποινα Λυπηρίδου, Πάρις Τσογκαρλίδης, Βάιος Ζέκκας, ο πρόεδρος της Τοπικής Κοινότητας Εξοχής, Χρήστος Μητσάκης, ο εκπρόσωπος του Συλλόγου Οικογενειών Θυμάτων Ολοκαυτώματος Χορτιάτη, Εμμανουήλ Γκουραμάνης, η πρόεδρος της Φιλοπτώχου Αδελφότητος Κυριών Ασβεστοχωρίου, Ζωή Μπάγκου, η πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Γυναικών Ασβεστοχωρίου, Ιωάννα Τσικαράκα, η σύμβουλος του Τοπικού Συμβουλίου Ασβεστοχωρίου, Ντίνα Χαρτοματσίδου Κούκου.

                                                                                                                                                                          ΝΙΚΟΣ ΓΙΩΤΗΣ

Καταχωρήθηκε επίσης σε Επέτειοι - Εκδηλώσεις Μνήμης, Ρεπορτάζ | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Εκδήλωση μνήμης για τα θύματα της ναζιστικής θηριωδίας στο Ασβεστοχώρι

Την προσεχή Κυριακή το μνημόσυνο των εκτελεσθέντων της 20ης και 26ης Ιουλίου 1944 στο Ασβεστοχώρι

Συμπληρώνονται 78 χρόνια από την 26η Ιουλίου 1944, οπότε οι γερμανικές δυνάμεις Κατοχής και οι Έλληνες συνεργάτες τους (ταγματασφαλίτες), αφού συγκέντρωσαν τους κατοίκους του χωριού, καθώς και υπαλλήλους και ασθενείς του Σανατορίου Ασβεστοχωρίου (που μετεξελίχθηκε το 1983 στο Γενικό Περιφερειακό Νοσοκομείο “Γ. Παπανικολάου”), επέλεξαν μετά από προδοσία και σκότωσαν 17 πατριώτες (ο ένας υπέκυψε μετά από τον ανελέητο ξυλοδαρμό του).

Η εκτέλεση έγινε, όπως είπαν, ως αντίποινα για την επίθεση των ανταρτών τη νύχτα της 12ης προς 13η Ιουλίου του ’44 στο Σανατόριο προκειμένου να πάρουν φάρμακα και τρόφιμα.

Το σημείο της εκτέλεσης επιλέχτηκε συμβολικά, επειδή εκεί οι αντάρτες, μετά από ανταλλαγή πυρών, σκότωσαν -εκείνο το βράδυ- δύο Γερμανούς αξιωματικούς και τραυμάτισαν δύο στρατιώτες.

Είχε προηγηθεί έξι μέρες νωρίτερα, στις 20 Ιουλίου, γιορτή του Προφήτη Ηλία, στην ευρύτερη περιοχή του Δάσους Κουρί, η σύλληψη -επίσης μετά από προδοσία- τεσσάρων συνδέσμων του ΕΑΜ και η εκτέλεση των τριών από αυτούς (ο τέταρτος λόγω του νεαρού της ηλικίας του στάλθηκε σε στρατόπεδα καταναγκαστικής εργασίας).

Στιγμιότυπο από παλαιότερη εκδήλωση

Την προσεχή Κυριακή 24 Ιουλίου, ο δήμος Πυλαίας – Χορτιάτη, στον οποίο ανήκει διοικητικά το Ασβεστοχώρι, θα πραγματοποιήσει στις 10 το πρωί στον ιερό ναό Αγίου Γεωργίου Ασβεστοχωρίου, μνημόσυνο υπέρ των εκτελεσθέντων.

Στις 11 θα αναχωρήσει από το πάρκο της κωμόπολης (χώρο συγκέντρωσης των εκτελεσθέντων) πομπή προς το χώρο της εκτέλεσης στα όρια της Εξοχής (λίγο πιο κάτω από το νοσοκομείο «Παπανικολάου»), όπου θα γίνει επιμνημόσυνη δέηση, ομιλίες και κατάθεση στεφανιών.

                  Νίκος Γιώτης

 

 

 

Καταχωρήθηκε επίσης σε Εκκλησία - Θρησκευτικές Εκδηλώσεις, Επέτειοι - Εκδηλώσεις Μνήμης, Προαναγγελίες | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Την προσεχή Κυριακή το μνημόσυνο των εκτελεσθέντων της 20ης και 26ης Ιουλίου 1944 στο Ασβεστοχώρι

Ο Ασβεστοχωρίτης, Τάσος Τούσης, πρώτος νεκρός του Μάη του ‘36

Η Κατίνα Τούση μοιρολογεί τον γιο της

Την 9η Μαΐου, κάθε χρόνου, δηλαδή σαν σήμερα, το Ασβεστοχώρι τιμάει ή μάλλον θα έπρεπε να τιμάει, γιατί τα τελευταία χρόνια δεν βλέπουμε να συμβαίνει κάτι τέτοιο, ένα παιδί του, το οποίο το 1936 έπεσε νεκρό κατά τη διάρκεια εργατικής διαδήλωσης. Μόνο που δεν ήταν απλά ένας από τους πολλούς νεκρούς που έδωσαν τη ζωή τους για τα δικαιώματα των εργατών, αλλά έμεινε γνωστός, ως ο πρώτος νεκρός του Μάη του ’36.

Το Μάιο του ‘36, λίγους μήνες πριν τη δικτατορία του Ιωάννη Μεταξά, με διορισμένο όμως πρωθυπουργό τον μετέπειτα δικτάτορα, από τον βασιλιά Γεώργιο, άρχισε η μεγάλη απεργία των καπνεργατών.

Στις 9 Μαΐου οι αστυνομικές αρχές της Θεσσαλονίκης απαγόρευσαν στην πορεία των εργατών να πλησιάσει στο κτίριο διοίκησης της πόλης, με αποτέλεσμα να ξεκινήσουν σοβαρά επεισόδια. Ο 25χρονος Ασβεστοχωρίτης αυτοκινητιστής, Τάσος Τούσης, έπεσε νεκρός, από πυρά αστυνομικών. Ήταν το πρώτο θύμα στα γεγονότα του Μάη του ‘36. Οι απεργοί αμέσως ξήλωσαν μία πόρτα και τοποθέτησαν πάνω της τη σορό του νεκρού.

Όπως είναι γνωστό η φωτογραφία με το μοιρολόι της μάνας του νεκρού διαδηλωτή, Κατίνας Τούση, που θρηνούσε πάνω από τη σορό του γιου της, ενέπνευσε τον Γιάννη Ρίτσο, να γράψει τον «Επιτάφιο» τον οποίο μελοποίησε ο Μίκης Θεοδωράκης.

                                                                                                                                                       Νίκος Γιώτης

Καταχωρήθηκε επίσης σε Επέτειοι - Εκδηλώσεις Μνήμης, Προαναγγελίες | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ο Ασβεστοχωρίτης, Τάσος Τούσης, πρώτος νεκρός του Μάη του ‘36

Την Κυριακή 8 Μαΐου ο ετήσιος Λαϊκός Αγώνας Ανωμάλου Δρόμου του Πολιτιστικού Συλλόγου Γυναικών Ασβεστοχωρίου

Τον καθιερωμένο ετήσιο Λαϊκό Αγώνα Ανωμάλου Δρόμου για αθλητές όλων… των ηλικιών, διοργανώνει την Κυριακή 8 Μαΐου (γιορτή της μητέρας), στις 11 το πρωί, ο Πολιτιστικός Σύλλογος Γυναικών Ασβεστοχωρίου, με σημείο εκκίνησης τον αύλειο χώρο του Κλειστού Γυμναστηρίου.

Όπως κάθε χρόνο αναμένεται να λάβουν μέρος σ΄ αυτόν παιδιά όλων των σχολείων του δήμου μας, χωρισμένα σε κατηγορίες ανάλογα με την ηλικία τους και την τάξη στην οποία φοιτούν, καθώς και ενήλικες συνδημότες μας (άνδρες και γυναίκες).

Σκοπός της εκδήλωσης είναι να προβληθεί και να ενισχυθεί η αγωνιστική διάθεση των νέων, η ευγενής άμιλλα και ο ανταγωνισμός, γιατί όπως αναφέρουν οι υπεύθυνες της διοργάνωσης, “ο Πολιτισμός και ο Αθλητισμός είναι ταυτόσημες έννοιες”.

Μετά το πέρας του αγώνα, θα γίνει κλήρωση για δύο τάμπλετ, στην οποία θα λάβουν μέρος – αυτόματα με βάση τον αριθμό συμμετοχής τους – όλοι οι αγωνιζόμενοι.

Σημειώνεται ότι εξαιτίας της πανδημίας η εκδήλωση δεν πραγματοποιήθηκε τα δύο προηγούμενα χρόνια.

Ν.Γ.

Καταχωρήθηκε επίσης σε Εκδηλώσεις - Δραστηριότητες Πολιτιστικού Συλλόγου Γυναικών, Πολιτισμός, Προαναγγελίες | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Την Κυριακή 8 Μαΐου ο ετήσιος Λαϊκός Αγώνας Ανωμάλου Δρόμου του Πολιτιστικού Συλλόγου Γυναικών Ασβεστοχωρίου

Αποκριά στο Ασβεστοχώρι

1Η Κυριακή της Τυρινής, δηλαδή η τελευταία Κυριακή της αποκριάς, ήταν για τους Ασβεστοχωρίτες μέρα γλεντιού, ξεφαντώματος, αλλά και συγχώρεσης. Ήταν το αποκορύφωμα του κεφιού και της διασκέδασης που διαρκούσε ολόκληρη την περίοδο της αποκριάς κατά την οποία κυρίως οι νέες και οι νέοι, ντύνονταν καρναβάλια και χόρευαν σε καφενεία ή σε σπίτια, ενώ φορώντας τις παραδοσιακές φορεσιές του χωριού χόρευαν στην πλατεία «Μπαχτσέ» (εκεί όπου βρίσκονται από τη δεκαετία του ’70 οι πολυκατοικίες του χωριού).

Αποκριάτικο γλέντι στο ΚΑΠΗ το 1989

Κατά την τελευταία εβδομάδα της αποκριάς, μόλις σουρούπωνε, ντύνονταν καρναβάλια «κρυφά», όπως τα χαρακτήριζαν, δηλαδή κρύβοντας τα πρόσωπά τους με πανιά ή οτιδήποτε άλλο, αφού οι μάσκες ήταν δυσεύρετες τότε, και πήγαιναν σε φιλικά ή συγγενικά σπίτια. Εκεί έλεγαν αστεία και χωρατά, και οι οικοδεσπότες, τους κερνούσαν χαλβά αποκριάτικο (παστάκι) ή γλυκό του κουταλιού και ποτό και προσπαθούσαν να καταλάβουν ποιοι ήταν. Όταν καταλάβαιναν κάποιον έπρεπε να φανερωθεί και κάνοντας στη συνέχεια διάφορους συνειρμούς, σχετικά με την παρέα του και βλέποντας το σωματότυπο των άλλων, συχνά έβρισκαν και τους υπόλοιπους και έφευγαν για να πάνε σε άλλα σπίτια. Κάθε βράδυ οι δρόμοι γέμιζαν από δεκάδες και τα Σαββατοκύριακα εκατοντάδες μασκαράδες που όταν συναντιόντουσαν με άλλους χαιρετιόντουσαν εγκάρδια και προσπαθούσαν να καταλάβουν ποιοι είναι και συνέχιζαν για τους προορισμούς τους.

Οι περισσότεροι πάντως περνούσαν και από κάποιες ταβέρνες, όπου χόρευαν για λίγο και αφού τους κερνούσαν οι ταβερνιάρηδες ή κάποιοι πελάτες, αποχωρούσαν.

Καρναβαλιστές

Κατά την προτελευταία εβδομάδα της αποκριάς, ντύνονταν «κρυφά» καρναβάλια τα παιδιά τα οποία μπορεί να μην πήγαιναν σε καφενεία αλλά έκαναν περισσότερη «φασαρία» στους δρόμους αλλά και στα σπίτια που επισκέπτονταν.

 

Όλα αυτά κορυφώνονταν την τελευταία Κυριακή της αποκριάς, κατά την οποία παρότι είναι της Τυρινής, και δεν έπρεπε να τρώνε κρέας, περιέργως οι Ασβεστοχωρίτες το μεσημέρι έτρωγαν κατσικάκι. Οι φούρνοι γέμιζαν από ταψιά με κατσικάκι, γιατί τότε δεν υπήρχαν ηλεκτρικές κουζίνες με φούρνους ώστε να ψήνουν οι νοικοκυρές στα σπίτια τους και το «έργο» αυτό το αναλάμβαναν οι φουρνάρηδες.

 

Το απόγευμα, οι νεώτεροι/ες πήγαιναν σε μεγαλύτερους, παππούδες, γιαγιάδες, θείους ή θείες τους φιλούσαν το χέρι και ζητούσαν συγχώρεση.

Οι γιαγιάδες ή οι θείες ετοίμαζαν από το πρωί και τους πρόσφεραν τυρόπιτα. Το βράδυ γλεντούσαν σε ταβέρνες του χωριού και το γλέντι αυτό διαρκούσε, συνήθως, ως το πρωί.

Κατά τις δεκαετίες του ’50 και του ’60, τα εντυπωσιακότερα γλέντια γίνονταν στο καφενείο – ταβέρνα του Θόδωρου Αδαμάκου, που βρισκόταν κάτω από το κοινοτικό χάνι, στην κεντρική πλατεία του χωριού (απέναντι από το ΚΑΠΗ), επειδή κάθε χρόνο τη μέρα εκείνη ναύλωνε μουσικούς με ζουρνάδες. Ήταν τα όργανα που εξέφραζαν τους Ασβεστοχωρίτες και τα θεωρούσαν και ήταν άλλωστε τα παραδοσιακά τους, με τα οποία χόρευαν σε γλέντια και πανηγύρια τους. Είναι χαρακτηριστικό πως για τη συγκεκριμένη βραδιά πολλοί έκλειναν τραπέζι εβδομάδες ή και μήνες νωρίτερα.

Άλλοι γλεντούσαν σε σπίτια με συγγενείς ή φίλους, οι οποίοι σε όποιο σπίτι κι αν πήγαιναν έπαιρναν και δικά τους εδέσματα, ώστε να μην επιβαρυνθούν ιδιαίτερα οι οικοδεσπότες…

Το έθιμο της «χάσκας» τις αποκριές του 1968

Όπου και αν διασκέδαζαν πάντως, έκαναν και το έθιμο της «χάσκας». Δηλαδή, έδεναν, αν βρίσκονταν στο σπίτι στην άκρη της βέργας με την οποία άνοιγαν οι νοικοκυρές φύλλα για πίτες, ενώ αν ήταν σε ταβέρνα ένα ξύλο που έφερνε η παρέα για το σκοπό αυτό, ένα σχοινί και στην άκρη του ένα παστάκι αποκριάτικου χαλβά. Ο μεγαλύτερος της παρέας ή της οικογένειας το κουνούσε μπροστά στα στόματα όλων που κάθονταν στο τραπέζι κυκλικά οι οποίοι προσπαθούσαν να το πιάσουν. Δηλαδή έχασκαν και γι αυτό ονομάστηκε «χάσκα».

Αναβίωση του εθίμου της “χάσκας” (1988) στο ΚΑΠΗ Ασβεστοχωρίου από τον Γιώργο Γανουτάρη

Όποιος το έπιανε αναλάμβανε εκείνος να κουνάει το ξύλο με το κομμάτι του χαλβά. Παλιότερα το έθιμο αυτό γίνονταν με αυγό, που μάλλον συμβόλιζε πως με το αυγό άρχιζε η νηστεία της σαρακοστής και με αυγό, το πασχαλινό, τελείωνε.

Την Καθαρή Δευτέρα οι νοικοκυρές καθάριζαν το σπίτι, έπλεναν τις κατσαρόλες για να μην έχουν λίπη, μαγείρευαν φασολάδα νηστήσιμη (χωρίς λάδι) και οι οικογένειες ξεκινούσαν τη νηστεία.

                                                                                                      Νίκος Γιώτης

 

 

Καταχωρήθηκε επίσης σε Έθιμα, Ψυχαγωγία | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Αποκριά στο Ασβεστοχώρι


Powered by WordPress.