Επίκαιρα θέματα

Φθινοπώριασε, καιρός για… κοπρίφκες

“Πάμε για κοπρίφκες”; Μια φράση που τις τελευταίες δεκαετίες έπαψε να ακούγεται στο Ασβεστοχώρι από παιδικά χείλη, όπως παλιά. Στη θέα των δένδρων και των καρπών τους έρχονται στη μνήμη των μεσηλίκων αλλά και των ηλικιωμένων σήμερα, τα φθινοπωρινά παιχνίδια τους στο σχολείο και τις γειτονιές. Είναι αλήθεια πως δεν τους ενδιέφερε τόσο η γεύση των γλυκών σκουρο-μωβ μικροσκοπικών καρπών τους (διαμέτρου ενός εκατοστού) ή οι θρεπτικές ουσίες που -όπως διαβάσαμε- περιέχει ο μικροσκοπικός καρπός της κοπριφκιάς (η επιστημονική της ονομασία είναι “μελικοκιά”), αλλά τα παιχνίδια που επινοούσαν μ’ αυτούς τα παιδιά.

Φαρκάτσια

Αφού έτρωγαν την κίτρινη ψίχα του καρπού τους, στη συνέχεια με φυσοκάλαμα -τα οποία ονόμαζαν “φαρκάτσια”- σημάδευαν άλλα παιδιά της παρέας τους προκειμένου να τα χτυπήσουν με το κουκούτσι -το οποίο καταλαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος του καρπού- σε έναν ιδιότυπο… κοπριφκοπόλεμο!

Όσον αφορά τα… υλικά – “πυρομαχικά” του κοπριφκοπόλεμου υπήρχαν άφθονα στο Ασβεστοχώρι αφού μάλλον το κλίμα του -όπως και της Θεσσαλονίκης- ευνοούν την ανάπτυξη των συγκεκριμένων δένδρων. Με έκπληξη βέβαια τα είδαμε -σε κάποια ταξίδια μας- στα προάστια του Μιλάνου καθώς και σε κεντρικά σημεία της πρωτεύουσας της Μαγιόρκας, την Πάλμα, κι αυτό κατά την προσωπική μου άποψη δείχνει πως ευδοκιμεί σε μεσογειακά – εύκρατα κλίματα…

Κοπριφκιά

Για όσους δεν γνωρίζουν για το συγκεκριμένο δένδρο, είναι φυλλοβόλο με χρυσοπράσινα φύλλα, τα οποία έχουν σχήμα λόγχης και από κάτω χνούδι. Είναι ανθεκτικό σε δύσκολες καιρικές συνθήκες.

Για το μάζεμα των κοπριφκών τα παιδιά αφιέρωναν αρκετές ώρες, πηγαίνοντας πολλές φορές με τους φίλους τους σε άλλες γειτονιές ή και στην άλλη πλευρά του χωριού και σκαρφάλωναν στα δένδρα προκειμένου να γεμίσουν τα σακουλάκια που είχαν εφοδιαστεί απ’ τα σπίτια τους. Παλαιότερα που δεν υπήρχαν σακούλες απλώς γέμιζαν τις τσέπες τους ή προσπαθούσαν να μετατρέψουν κάποιες μπλούζες τους σε… σάκους!

Η περιοχή με τις περισσότερες κοπριφκιές ήταν το κτήμα του Κύρου που βρίσκεται προς την περιοχή των λατομείων. Εκεί συναντιόνταν παιδιά από διάφορες γειτονιές και πολλές φορές σκαρφαλωμένα στα δένδρα επιδίδονταν στο αγαπημένο τους παιχνίδι με τα φυσοκάλαμα!

Τα παιδιά πάντοτε ήταν προετοιμασμένα και για… κυνηγητό, αφού πολλές φορές οι ιδιοκτήτες των χωραφιών όπου υπήρχαν κοπριφκιές μόλις τα εντόπιζαν τα κυνηγούσαν φοβούμενοι -όπως έλεγαν- να μην πέσουν και χτυπήσουν και βρουν κι εκείνοι τον μπελά τους…

Για να απολαύσουν καλύτερα τη γεύση τους τα παιδιά έτρωγαν 6 – 7 κοπρίφκες μαζί και μερικές φορές κατά λάθος καταπίνανε και κάποια κουκούτσια…

Το Ασβεστοχώρι είναι γεμάτο από κοπριφκιές, με ώριμες αυτήν την εποχή κοπρίφκες. Μόνο που δεν υπάρχουν -πλέον- σ’ αυτά σκαρφαλωμένα παιδιά κι ούτε τα δένδρα αυτά σημαίνουν για εκείνα τίποτε. Δεν γνωρίζουν ότι το μάζεμα των καρπών τους αποτελούσε μία από τις πιο αγαπημένες συνήθειες των γονιών τους. Τότε που δεν υπήρχαν οι τηλεοράσεις ή τα ηλεκτρονικά παιχνίδια τα οποία καθηλώνουν σήμερα τα παιδιά στα σπίτια τους και μάλιστα επί ώρες μπροστά σε μία οθόνη, με ό,τι αυτό συνεπάγεται…

                                                                                                    Νίκος Γιώτης

 

 

 

 

Καταχωρήθηκε επίσης σε Ψυχαγωγία | Σχόλια κλειστά

Ολοκληρώθηκε ο τρύγος στο Κτήμα Κουτσοπαλίση

Τρύγος

Η πολυήμερη γιορτή του κρασιού ολοκληρώθηκε και φέτος στον αμπελώνα και στο οινοποιείο του Νίκου Κουτσοπαλίση (του μοναδικού πλέον Ασβεστοχωρίτη αμπελουργού – οινοποιού που παράγει μεγάλη ποσότητα κρασιού, τσίπουρου και ρετσίνας), όπου οι επισκέπτες είχαν την ευκαιρία να ζήσουν μια πραγματικά διαφορετική εμπειρία, γεμάτη γεύσεις και αρώματα και να γνωρίσουν από κοντά ολόκληρη τη διαδικασία παραγωγής, να τρυγήσουν, να λάβουν μέρος στην επιλογή των σταφυλιών πριν την είσοδό τους στο εκραγιστήριο.
Η εμπειρία της συμμετοχής σε μια γιορτή για το κρασί δεν θα μπορούσε, φυσικά, να θεωρείται ολοκληρωμένη χωρίς οι επισκέπτες να δοκιμάσουν και τα εξαιρετικά κρασιά του αμπελώνα, τα οποία παράγονται με αρμονικό πάντρεμα της παράδοσης με την τεχνολογία.

Εκτός των παραπάνω, στην εξαιρετική γεύση των κρασιών συμβάλουν και τα σταφύλια στα οποία προσδίδουν χαρακτηριστικά αρώματα, η ολοήμερη έκθεσή τους στον ήλιο, το υψόμετρο των 580 μέτρων -όπου βρίσκεται το αμπέλι στο οποίο από το 1994 ο Νίκος Κουτσοπαλίσης ακολουθεί τα… χνάρια του παππού του-, το κλίμα, οι άνεμοι και τα συστατικά του εδάφους της περιοχής. Ιδίως το επικλινές ασβεστολιθικό πετρώδες υπέδαφος του αμπελώνα, που επιτρέπει το νερό της βροχής να αποστραγγίζει καλά  και να μην λιμνάζει, με αποτέλεσμα να ποτίζεται σιγά σιγά το φυτό και να μην δημιουργεί μύκητες. Το υψόμετρο, επίσης, βοηθάει ώστε να μην έχει πολύ ζεστό καλοκαίρι και να… υπερθερμαίνονται τα σταφύλια, κινδυνεύοντας να χάσουν τα αρώματά τους. Άλλωστε όλοι οι παραπάνω παράγοντες είχαν συμβάλλει στο παρελθόν ώστε να γίνουν τα κρασιά του Ασβεστοχωρίου γνωστά για τη γεύση τους στο πανελλήνιο.

Ο Σωτήρης Σιτσιάνης ήταν φέτος ένας από τους τρυγητές του αμπελώνα Κουτσοπαλίση

Ο Σωτήρης Σιτσιάνης ήταν φέτος ένας από τους τρυγητές του αμπελώνα Κουτσοπαλίση

Ο Νίκος Κουτσοπαλίσης (στη φωτογραφία με την κόρη του Αναστασία) μεταφέρει τα σταφύλια από τον αμπελώνα στο οινοποιείο

Ο Νίκος Κουτσοπαλίσης (στη φωτογραφία με την κόρη του Αναστασία) μεταφέρει τα σταφύλια από τον αμπελώνα στο οινοποιείο

Μην φανταστεί βέβαια κανείς ότι ο Νίκος Κουτσοπαλίσης και ο πολύτιμος συνεργάτης του, ο ανιψιός του Δημήτρης Βακουφάρης (με ιδιαίτερες γνώσεις οινοποιίας), που είναι επιφορτισμένοι με την ευθύνη της διατήρησης αυτής της υπεραιωνόβιας παράδοσης, δεν πειραματίζονται με πρωτοποριακές μεθόδους ωρίμανσης. Πάντοτε, όμως, με σεβασμό στην παράδοση και τη δέουσα σχολαστικότητα που επιτάσσει αυτή η «ιεροτελεστία». Γιατί περί «ιεροτελεστίας» πρόκειται όπως διαπιστώσαμε παρακολουθώντας όλη τη διαδικασία από τον τρύγο μέχρι την εμφιάλωση.

Μετά τον τρύγο που διαρκεί δύο ή τρία Σαββατοκύριακα, ο οποίος γίνεται κυρίως με τη βοήθεια φίλων, τα σταφύλια μεταφέρονται στο σπαστήρα του οινοποιείου που αντικαθιστά πλέον το παραδοσιακό και χρονοβόρο πάτημα με τα πόδια. Εκεί διαχωρίζονται τα σταφύλια από το τσαμπί και προκύπτει η σταφυλομάζα. Δηλαδή ο χυμός του σταφυλιού μαζί με τα σταφύλια.

Για τη λευκή οινοποίηση αφαιρούνται άμεσα τα σταφύλια και αξιοποιείται μόνον ο χυμός, ενώ για την οινοποίηση του κόκκινου κρασιού οινοποιούνται τα σταφύλια μαζί με το χυμό.

Μετά από μια εβδομάδα περίπου για το λευκό και 10-15 μέρες για το κόκκινο κρασί, οι δύο οινοποιοί »τραβούν» το χυμό και τον βάζουν σε κάποια δεξαμενή το λευκό ή σε βαρέλι το κόκκινο, ώσπου να ολοκληρωθεί η διαδικασία της ζύμωσης, δηλαδή να μετατραπεί όλος ο χυμός σε αλκοόλ-οινόπνευμα. Εκεί αφήνεται κάποιες μέρες για να σταθεροποιηθεί και γίνονται μερικές μεταγγίσεις από ένα βαρέλι σε άλλο ή από μια δεξαμενή σε άλλη, ώστε να φύγουν λάσπες ή οτιδήποτε άχρηστο υπάρχει. Αφού ολοκληρωθεί η διαδικασία της μετάγγισης περνούν στη διαδικασία της αποθήκευσης σε κάποιο βαρέλι που εξαρτάται από το τι στυλ θέλουν να δώσουν και από το πόσο καινούργιο είναι το βαρέλι.

Όταν ωριμάσει περνάει στο μπουκάλι κι εκεί μένει επίσης ένα χρονικό διάστημα. Στο οινοποιείο Κουτσοπαλίση το κόκκινο κρασί μένει στο βαρέλι από 8 έως 12 μήνες, ενώ το λευκό λιγότερο χρονικό διάστημα αλλά πάντοτε σε καινούργιο βαρέλι. Τα βαρέλια είναι γαλλικά ή αμερικανικά δρύινα.

Οι ποικιλίες σταφυλιών του Νίκου Κουτσοπαλίση είναι Σωβινιόν Μπλανκ (Sauvignon Blanc) και Μοσχάτο Λευκό και από ερυθρές, Μερλό (Merlot), Σωβινιόν (Sauvignon) και Καμπερνέ (Cabernet).
Όπως επισημαίνουν οι δύο οινοποιοί το βασικότερο είναι να υπάρχουν υγιή σταφύλια.
Για το τσίπουρο τα σταφύλια περνούν στο πιεστήριο γιατί η φιλοσοφία τους είναι να βράζουν κυρίως κρασί επειδή είναι πιο καθαρό και περνάει πιο ωραία χαρακτηριστικά στο ποτό. Δίνουν ιδιαίτερη βαρύτητα στην ποιότητα γιαυτό χρησιμοποιούν μόνο την αρχική απόσταξη αφού όσο περνάει η ώρα η ποιότητα πέφτει. «Θέλουμε να παίρνουμε την «καρδιά» μόνο γιατί η διαδικασία χωρίζεται σε τρία στάδια. Στην «κεφαλή», την «καρδιά» και την «ουρά». Γιαυτό εμείς παίρνουμε μόνο την «καρδιά». Δηλαδή την καλύτερη ποιότητα», δηλώνει ο Νίκος Κουτσοπαλίσης στην Ηλεκτρονική Εφημερίδα www.asvestohori.gr.

                                                                 Νίκος Γιώτης

 

 

 

Καταχωρήθηκε επίσης σε Ρεπορτάζ | Σχόλια κλειστά

Να ληφθούν μέτρα κατά της λαθροϋλοτομίας στο Δάσος Κουρί

«Θύμα» της οικονομικής κρίσης έχει πέσει και το Δάσος Κουρί, όπου τα τελευταία χρόνια έχουν αυξηθεί κατακόρυφα τα φαινόμενα της παράνομης υλοτομίας, με αποτέλεσμα ορισμένες περιοχές του να θυμίζουν «κρανίου τόπο».

"Κρανίου τόπο" θυμίζει σε ορισμένες περιοχές του το Δάσος Κουρί, εξαιτίας της λαθροϋλοτομίας.

Μετά την άνοδο της τιμής του πετρελαίου, το πρόβλημα της λαθροϋλοτομίας στο, ουσιαστικά αφύλαχτο, δάσος του Ασβεστοχωρίου έχει γίνει έντονο, αφού επιτελείται μία περιβαλλοντική καταστροφή. Κάποιοι ασυνείδητοι κόβουν τα δένδρα, τα οποία γίνονται καυσόξυλα στις σόμπες ή τα τζάκια τους, ενώ οι υπάλληλοι του Δασαρχείου Θεσσαλονίκης φαίνεται να αδυνατούν να αντιμετωπίσουν το δυσάρεστο αυτό φαινόμενο.

«Μέρες της γερμανικής κατοχής θυμίζει η λαθροϋλοτομία στο Κουρί», δήλωσε ηλικιωμένος συμπολίτης μας, που εξέφρασε την ελπίδα το φετινό χειμώνα να σταματήσει η καταστροφή του δάσους μας πριν να είναι αργά…

                 Ν. Γιώτης

 

 

 

Καταχωρήθηκε επίσης σε Περιβάλλον, Ρεπορτάζ | Σχόλια κλειστά

Τελέστηκε στο Ασβεστοχώρι το μνημόσυνο των εκτελεσθέντων τον Ιούλιο του ’44

Μνημόσυνο εκτελεσθέντων 05

Παρουσία του δημάρχου Πυλαίας – Χορτιάτη, Ιγνάτιου Καϊτεζίδη, τιμήθηκε στην ιστορική κωμόπολη η μνήμη των 20 πατριωτών – Συνδέσμων του ΕΑΜ, που εκτελέστηκαν στις 20 και 26 Ιουλίου 1944, από τους Γερμανούς και τους ντόπιους συνεργάτες τους (ταγματασφαλίτες).

Στην ετήσια καθιερωμένη εκδήλωση που πραγματοποίησε ο Δήμος στον τόπο της εκτέλεσης, μέσα σε κλίμα συγκίνησης, τελέσθηκε επιμνημόσυνη δέηση υπέρ των ψυχών των εκτελεσθέντων. Προηγήθηκε μνημόσυνο στον ιερό ναό Αγίου Γεωργίου Ασβεστοχωρίου.

Στην ομιλία του ο  κ. Καϊτεζίδης αναφέρθηκε στο ιστορικό της ημέρας, τονίζοντας -μεταξύ άλλων- πως εβδομήντα πέντε χρόνια μετά, κρατάμε τη μνήμη των αθώων θυμάτων ζωντανή με το μνημόσυνο και τις εκδηλώσεις μνήμης για τα είκοσι παλικάρια που εκτελέστηκαν. Επισήμανε πως ο δημοσιογράφος Νίκος Γιώτης στο βιβλίο του «Το Ασβεστοχώρι στην Κατοχή», έχει αποτυπώσει με συγκλονιστικά ντοκουμέντα και τεκμηρίωση τις εκτελέσεις της 20ης και 26ης  Ιουλίου 1944, αλλά και ό,τι συνέβη στην ιστορική αυτή κωμόπολη κατά την περίοδο της Κατοχής. Ο δήμαρχος σημείωσε πως ο Δήμος Πυλαίας – Χορτιάτη θα προμηθευτεί βιβλία και θα τα διανείμει στις βιβλιοθήκες και στους χώρους ανάγνωσης του Δήμου ώστε τα γεγονότα αυτά να γίνουν κτήμα -κυρίως των νεώτερων γενεών- και να μην ξεχαστούν.

Την τελετή, που έκλεισε με κατάθεση στεφάνων, προσκλητήριο νεκρών, ενός λεπτού σιγή και ανάκρουση του εθνικού ύμνου από την μπάντα του Δήμου Πυλαίας – Χορτιάτη, τίμησαν με την παρουσία τους -μεταξύ άλλων- ο επίτιμος πρόξενος της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας Σταμάτης Κουρούδης, ο πρόεδρος της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Κεντρικής Μακεδονίας, δήμαρχος Αμπελοκήπων – Μενεμένης, Λάζαρος Κυρίζογλου, ο εκπρόσωπος του Γ” Σώματος Στρατού συνταγματάρχης Ανδρέας Χρυσανθακόπουλος, ο πρώην βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Τριαντάφυλος Μηταφίδης (οι νυν βουλευτές ήταν πρακτικά αδύνατον να παρευρεθούν δεδομένου ότι από χθες βρίσκονται στην Αθήνα για τη συζήτηση των προγραμματικών δηλώσεων της κυβέρνησης),  εκπρόσωποι κομμάτων, της Πανελλήνιας Οργάνωσης Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης 1941-1944 (ΠΟΑΕΑ), της Φιλοπτώχου Αδελφότητας Κυριών Ασβεστοχωρίου, του Μουσικοχορευτικού Λαογραφικού Συλλόγου Ασβεστοχωρίου και πλήθος κόσμου.

Μνημόσυνο εκτελεσθέντων 02

Ίσως είναι καιρός να δημιουργηθεί ένας Όμιλος Μνήμης Εκτελεσθέντων στο Ασβεστοχώρι από τα στρατεύματα Κατοχής, με τη συμμετοχή ευαισθητοποιημένων πολιτών, που θα έχει ως σκοπό να κάνει προτάσεις προς τον Δήμο Πυλαίας – Χορτιάτη, για την πραγματοποίηση εκδηλώσεων προς τιμήν των πατριωτών εκείνων που έδωσαν τη ζωή τους για την πατρίδα.

Η Ηλεκτρονική Εφημερίδα www.asvestohori.gr, θα είναι πρωτεργάτης στην ευόδωση μιας πρωτοβουλίας για το σκοπό αυτό, τιμώντας εκείνους που προτάξανε ως επιλογή ζωής να υπηρετούν αρχές και ιδανικά ταυτισμένα με την ειρήνη και τον άνθρωπο, θυσιάζοντας τη ζωή τους για να ζούμε σήμερα εμείς ελεύθεροι.

                                                                                         

Καταχωρήθηκε επίσης σε Εκκλησία - Θρησκευτικές Εκδηλώσεις, Επέτειοι - Εκδηλώσεις Μνήμης, Ρεπορτάζ | Σχόλια κλειστά

Την προσεχή Κυριακή το μνημόσυνο των εκτελεσθέντων της 20ης και 26ης Ιουλίου 1944 στο Ασβεστοχώρι

Μνημόσυνο Εκτελεσθέντων

Συμπληρώνονται 75 χρόνια από την 26η Ιουλίου 1944, οπότε οι γερμανικές δυνάμεις Κατοχής και οι Έλληνες συνεργάτες τους (ταγματασφαλίτες), αφού συγκέντρωσαν τους κατοίκους του χωριού, καθώς και υπαλλήλους και ασθενείς του Σανατορίου Ασβεστοχωρίου (που μετεξελίχθηκε το 1983 στο Γενικό Περιφερειακό Νοσοκομείο «Γ. Παπανικολάου»), επέλεξαν μετά από προδοσία και σκότωσαν 17 πατριώτες (ο ένας υπέκυψε μετά από τον ανελέητο ξυλοδαρμό του).

Η εκτέλεση έγινε, όπως είπαν, ως αντίποινα για την επίθεση των ανταρτών τη νύχτα της 12ης προς 13η Ιουλίου του ’44 στο Σανατόριο προκειμένου να πάρουν φάρμακα και τρόφιμα.

Το σημείο της εκτέλεσης επιλέχτηκε συμβολικά, επειδή εκεί οι αντάρτες, μετά από ανταλλαγή πυρών, σκότωσαν, εκείνο το βράδυ, δύο Γερμανούς αξιωματικούς και τραυμάτισαν δύο στρατιώτες.

Είχε προηγηθεί έξι μέρες νωρίτερα, στις 20 Ιουλίου, γιορτή του Προφήτη Ηλία, στην ευρύτερη περιοχή του Δάσους Κουρί, η σύλληψη -επίσης μετά από προδοσία- τεσσάρων συνδέσμων του ΕΑΜ και η εκτέλεση των τριών από αυτούς (ο τέταρτος λόγω του νεαρού της ηλικίας του στάλθηκε ως την αποχώρηση των κατοχικών δυνάμεων σε στρατόπεδα καταναγκαστικής εργασίας).

Στιγμιότυπο από την περσινή εκδήλωση

Στιγμιότυπο από την περσινή εκδήλωση

Την προσεχή Κυριακή 21 Ιουλίου, ο δήμος Πυλαίας – Χορτιάτη, στον οποίο ανήκει διοικητικά το Ασβεστοχώρι, θα πραγματοποιήσει στις 10 το πρωί στον ιερό ναό Αγίου Γεωργίου Ασβεστοχωρίου, μνημόσυνο υπέρ των εκτελεσθέντων. Στις 11 θα αναχωρήσει από το πάρκο της κωμόπολης (χώρο συγκέντρωσης των εκτελεσθέντων) πομπή προς το χώρο της εκτέλεσης στα όρια της Εξοχής (λίγο πιο κάτω από το νοσοκομείο «Παπανικολάου»), όπου θα γίνει επιμνημόσυνη δέηση, ομιλίες και κατάθεση στεφανιών.

                                                                                                   Νίκος Γιώτης

 

 

Καταχωρήθηκε επίσης σε Εκκλησία - Θρησκευτικές Εκδηλώσεις, Επέτειοι - Εκδηλώσεις Μνήμης, Προαναγγελίες | Σχόλια κλειστά


Powered by WordPress.