Επίκαιρα θέματα

Χριστουγεννιάτικα έθιμα του Ασβεστοχωρίου

Έθιμα

Τα εορταστικά δρώμενα των Χριστουγέννων στο Ασβεστοχώρι άρχιζαν ουσιαστικά από τις 22 Δεκεμβρίου γιορτή της Αγίας Αναστασίας, οπότε οι γυναίκες καθάριζαν τα σπίτια και γι αυτό τη μέρα εκείνη την αποκαλούσαν “ξεσκονίστρα”. Την παραμονή πολλοί Ασβεστοχωρίτες πήγαιναν στο μοναστήρι της Αγίας Αναστασίας Βασιλικών να προσκυνήσουν τη χάρη της. Μέχρι την εποχή του μεσοπολέμου πήγαιναν με τα υποζύγιά τους (άλογα, γαϊδούρια, μουλάρια) ή ακόμη και με τα πόδια. Όπως έλεγαν παλιοί Ασβεστοχωρίτες, ξεκινούσαν νωρίς το πρωί, ώστε να φτάσουν αργά το μεσημέρι και αφού ξεκουράζονταν παρακολουθούσαν τον εσπερινό και κοιμόντουσαν στη μονή. Ανήμερα της γιορτής αφού παρακολουθούσαν τη θεία λειτουργία, επέστρεφαν στο Ασβεστοχώρι. Κατά τις τελευταίες δεκαετίες συνεχίζουν να πηγαίνουν στη μονή αλλά με τουριστικά λεωφορεία ή ΙΧ αυτοκίνητα.

Κατά την ημέρα εκείνη οι άντρες έσφαζαν το γουρούνι που αγόραζαν μικρό (περίπου 15 – 20 κιλά) το καλοκαίρι και το εξέτρεφαν αυτούς τους μήνες με αποφάγια, βελανίδια και πασπάλι, με αποτέλεσμα να φτάνει την περίοδο των Χριστουγέννων περίπου τα 120 – 150 κιλά. Κατά τον τελευταίο μήνα το τάιζαν συνήθως με καλαμποκάλευρο, προκειμένου να κάνει περισσότερο λίπος που το αξιοποιούσαν, μετά το σφάξιμο, δεόντως. Στο σφάξιμο βοηθούσαν συνήθως κι άλλοι άνδρες, συγγενείς, φίλοι ή γείτονες επειδή ήταν δύσκολη… δουλειά και χρειαζόταν δύναμη για την ακινητοποίηση του ζώου αλλά και… χέρια στη συνέχεια για το καθάρισμά του. Παλιότερα κυκλοφορούσε σαν “ανέκδοτο” η περίπτωση ενός γουρουνιού που δεν κατάφερε ο ιδιοκτήτης του να το ακινητοποιήσει πλήρως την ώρα που προσπάθησε να το σφάξει, του ξέφυγε και έτρεχε μουγκρίζοντας να σωθεί στα στενά του χωριού, με το μαχαίρι καρφωμένο στο λαιμό του… Γιαυτό χρειάζονταν κυρίως πολλά χέρια.

Το σφάξιμο του γουρουνιού ήταν σαν μια γιορτή για όσους συμμετείχαν σ” αυτό, αφού πλαισιώνονταν από οινοποσία, ενώ οι νοικοκυρές κερνούσαν ό,τι φαγώσιμο συνοδευτικό μεζέ διέθεταν, όπως τουρσί, ελιές και τυρί αν υπήρχε. Οι πιο καλοί όμως μεζέδες προέρχονταν από το σφαγμένο ζώο, από το οποίο έκαναν τηγανιές. Πιο νόστιμα από οτιδήποτε άλλο όμως, ήταν τα «τσιγαρίδια». Επρόκειτο για κομματάκια ψαχνού κρέατος, που βρίσκονταν μέσα στο λίπος του γουρουνιού, το οποίο αφού έλιωναν ζεσταίνοντάς το σε υψηλή θερμοκρασία, το στράγγιζαν και έμεναν τα «τσιγαρίδια» τα οποία τηγάνιζαν. Στη συνέχεια το λίπος το άφηναν να ξαναπαγώσει και το διατηρούσν σε τενεκέδες ή κιούπια και το χρησιμοποιούσαν σαν βούτυρο στη μαγειρική, για πίτες ή για την παρασκευή γλυκισμάτων τα οποία μοσχοβολούσαν.

 

 Έθιμα της παραμονής

Το βράδυ της παραμονής των Χριστουγέννων, σε όλα τα σπίτια έτρωγαν νηστήσιμα με κυρίως πιάτο τη φασολάδα και ο γηραιότερος άνδρας της οικογένειας πριν από το φαγητό θύμιαζε το τραπέζι και όλο το σπίτι. Το έθιμο αυτό τηρείται ακόμη στο Ασβεστοχώρι.

Αφού έτρωγαν, ένας από τους γονείς ή τις γιαγιάδες ή παππούδες αποσπούσε για λίγο την προσοχή των παιδιών και κάποιος άλλος έριχνε λίγο νερό στο τζάκι και στη συνέχεια έλεγε πως «κατούρησε ο καλλικάντζαρος», εξάπτοντας τη φαντασία των παιδιών και δίνοντας την ευκαιρία στους πιο ηλικιωμένους να πούνε κάποια σχετικά παραμύθια…

Από τη δεκαετία του ’50, στη 1 περίπου τα ξημερώματα των Χριστουγέννων, άνδρες και γυναίκες της χορωδίας του χωριού συγκεντρώνονται και “περιφέρονται” στους δρόμους του χωριού και ψάλλουν στις γειτονιές το “Χιόνια στο Καμπαναριό”. Η χορωδία αφού γυρίσει όλες τις γειτονιές καταλήγει στις 5 το πρωί στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου, όπου αφού το ψάλλει για τελευταία φορά τα μέλη της πάνε και προσκυνούν τη “Γέννηση του Χριστού”. Την ώρα εκείνη αρχίζει και η θεία λειτουργία των Χριστουγέννων.

Είναι χαρακτηριστικό πως πολλοί κάτοικοι παρά την προχωρημένη ώρα ξαγρυπνούν και κερνούν στα μέλη της χορωδίας, διάφορα οινοπνευματώδη ή ζεστά ροφήματα για να ζεσταθούν, μιας και η θερμοκρασία συνήθως είναι κοντά ή κάτω από το “μηδέν” και διάφορα εδέσματα.

 

Το χριστουγεννιάτικο τραπέζι

Το χοιρινό με πρασοσέλινο ήταν το κυρίως φαγητό των Χριστουγέννων στα περισσότερα σπίτια. Σε άλλα, των οποίων οι νοικοκύρηδες εξέτρεφαν κότες και γι αυτούς ίσως το χοιρινό ήταν «πολυτέλεια» έκαναν κοτόσουπα και κοτόπουλο ψητό. Κοτόσουπα μαγείρευαν και έτρωγαν συνήθως μετά τη θεία λειτουργία των Χριστουγέννων και όσοι νήστευαν, ώστε να μην τους πέσει το κυρίως φαγητό “βαρύ” μετά από τόσες μέρες νηστείας, όπως έλεγαν.

Απαραίτητοι στο χριστουγεννιάτικο τραπέζι ήταν και οι λαχανοσαρμάδες που συμβόλιζαν το “σπαργάνωμα” του Χριστού από την Παναγία.

 

Νίκος Γιώτης      

 

 

Καταχωρήθηκε επίσης σε Άρθρα, Έθιμα | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Χριστουγεννιάτικα έθιμα του Ασβεστοχωρίου

Να ληφθούν μέτρα κατά της λαθροϋλοτομίας στο Δάσος Κουρί

“Θύμα” της οικονομικής κρίσης έχει πέσει και το Δάσος Κουρί, όπου τα τελευταία χρόνια έχουν αυξηθεί κατακόρυφα τα φαινόμενα της παράνομης υλοτομίας, με αποτέλεσμα ορισμένες περιοχές του να θυμίζουν “κρανίου τόπο”.

"Κρανίου τόπο" θυμίζει σε ορισμένες περιοχές του το Δάσος Κουρί, εξαιτίας της λαθροϋλοτομίας.

Μετά την άνοδο της τιμής του πετρελαίου, το πρόβλημα της λαθροϋλοτομίας στο, ουσιαστικά αφύλαχτο, δάσος του Ασβεστοχωρίου έχει γίνει έντονο, αφού επιτελείται μία περιβαλλοντική καταστροφή. Κάποιοι ασυνείδητοι κόβουν τα δένδρα, τα οποία γίνονται καυσόξυλα στις σόμπες ή τα τζάκια τους, ενώ οι υπάλληλοι του Δασαρχείου Θεσσαλονίκης φαίνεται να αδυνατούν να αντιμετωπίσουν το δυσάρεστο αυτό φαινόμενο.

«Μέρες της γερμανικής κατοχής θυμίζει η λαθροϋλοτομία στο Κουρί», δήλωσε ηλικιωμένος συμπολίτης μας, που εξέφρασε την ελπίδα το φετινό χειμώνα να σταματήσει η καταστροφή του δάσους μας πριν να είναι αργά…

                 Ν. Γιώτης

 

 

 

Καταχωρήθηκε επίσης σε Περιβάλλον, Ρεπορτάζ | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Να ληφθούν μέτρα κατά της λαθροϋλοτομίας στο Δάσος Κουρί

Φθινοπώριασε, καιρός για… κοπρίφκες

“Πάμε για κοπρίφκες”; Μια φράση που τις τελευταίες δεκαετίες έπαψε να ακούγεται στο Ασβεστοχώρι από παιδικά χείλη, όπως παλιά. Στη θέα των δένδρων και των καρπών τους έρχονται στη μνήμη των μεσηλίκων αλλά και των ηλικιωμένων σήμερα, τα φθινοπωρινά παιχνίδια τους στο σχολείο και τις γειτονιές. Είναι αλήθεια πως δεν τους ενδιέφερε τόσο η γεύση των γλυκών σκουρο-μωβ μικροσκοπικών καρπών τους (διαμέτρου ενός εκατοστού) ή οι θρεπτικές ουσίες που -όπως διαβάσαμε- περιέχει ο μικροσκοπικός καρπός της κοπριφκιάς (η επιστημονική της ονομασία είναι “μελικοκιά”), αλλά τα παιχνίδια που επινοούσαν μ’ αυτούς τα παιδιά.

Φαρκάτσια

Αφού έτρωγαν την κίτρινη ψίχα του καρπού τους, στη συνέχεια με φυσοκάλαμα -τα οποία ονόμαζαν “φαρκάτσια”- σημάδευαν άλλα παιδιά της παρέας τους προκειμένου να τα χτυπήσουν με το κουκούτσι -το οποίο καταλαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος του καρπού- σε έναν ιδιότυπο… κοπριφκοπόλεμο!

Όσον αφορά τα… υλικά – “πυρομαχικά” του κοπριφκοπόλεμου υπήρχαν άφθονα στο Ασβεστοχώρι αφού μάλλον το κλίμα του -όπως και της Θεσσαλονίκης- ευνοούν την ανάπτυξη των συγκεκριμένων δένδρων. Με έκπληξη βέβαια τα είδαμε -σε κάποια ταξίδια μας- στα προάστια του Μιλάνου καθώς και σε κεντρικά σημεία της πρωτεύουσας της Μαγιόρκας, την Πάλμα, κι αυτό κατά την προσωπική μου άποψη δείχνει πως ευδοκιμεί σε μεσογειακά – εύκρατα κλίματα…

Κοπριφκιά

Για όσους δεν γνωρίζουν για το συγκεκριμένο δένδρο, είναι φυλλοβόλο με χρυσοπράσινα φύλλα, τα οποία έχουν σχήμα λόγχης και από κάτω χνούδι. Είναι ανθεκτικό σε δύσκολες καιρικές συνθήκες.

Για το μάζεμα των κοπριφκών τα παιδιά αφιέρωναν αρκετές ώρες, πηγαίνοντας πολλές φορές με τους φίλους τους σε άλλες γειτονιές ή και στην άλλη πλευρά του χωριού και σκαρφάλωναν στα δένδρα προκειμένου να γεμίσουν τα σακουλάκια που είχαν εφοδιαστεί απ’ τα σπίτια τους. Παλαιότερα που δεν υπήρχαν σακούλες απλώς γέμιζαν τις τσέπες τους ή προσπαθούσαν να μετατρέψουν κάποιες μπλούζες τους σε… σάκους!

Η περιοχή με τις περισσότερες κοπριφκιές ήταν το κτήμα του Κύρου που βρίσκεται προς την περιοχή των λατομείων. Εκεί συναντιόνταν παιδιά από διάφορες γειτονιές και πολλές φορές σκαρφαλωμένα στα δένδρα επιδίδονταν στο αγαπημένο τους παιχνίδι με τα φυσοκάλαμα!

Τα παιδιά πάντοτε ήταν προετοιμασμένα και για… κυνηγητό, αφού πολλές φορές οι ιδιοκτήτες των χωραφιών όπου υπήρχαν κοπριφκιές μόλις τα εντόπιζαν τα κυνηγούσαν φοβούμενοι -όπως έλεγαν- να μην πέσουν και χτυπήσουν και βρουν κι εκείνοι τον μπελά τους…

Για να απολαύσουν καλύτερα τη γεύση τους τα παιδιά έτρωγαν 6 – 7 κοπρίφκες μαζί και μερικές φορές κατά λάθος καταπίνανε και κάποια κουκούτσια…

Το Ασβεστοχώρι είναι γεμάτο από κοπριφκιές, με ώριμες αυτήν την εποχή κοπρίφκες. Μόνο που δεν υπάρχουν -πλέον- σ’ αυτά σκαρφαλωμένα παιδιά κι ούτε τα δένδρα αυτά σημαίνουν για εκείνα τίποτε. Δεν γνωρίζουν ότι το μάζεμα των καρπών τους αποτελούσε μία από τις πιο αγαπημένες συνήθειες των γονιών τους. Τότε που δεν υπήρχαν οι τηλεοράσεις ή τα ηλεκτρονικά παιχνίδια τα οποία καθηλώνουν σήμερα τα παιδιά στα σπίτια τους και μάλιστα επί ώρες μπροστά σε μία οθόνη, με ό,τι αυτό συνεπάγεται…

                                                                                                    Νίκος Γιώτης

 

 

 

 

Καταχωρήθηκε επίσης σε Ψυχαγωγία | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Φθινοπώριασε, καιρός για… κοπρίφκες

Εορτασμός του εξωκλησιού του Προφήτη Ηλία

DSC_2423

Ο Ιούλιος, στο Ασβεστοχώρι είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με τα πανηγύρια των τεσσάρων εξωκλησιών του, αφού όλα γιορτάζουν αυτόν το μήνα. Στις 7 το εξωκλήσι της Αγίας Κυριακής, στις 20 του Προφήτη Ηλία, στις 26 της Αγίας Παρασκευής και στις 27 του Αγίου Παντελεήμονα (παλιό βυζαντινό μοναστήρι ή ασκηταριό).

Το Σάββατο 20 Ιουλίου γιορτάζει το ιστορικό εξωκλήσι του Προφήτη Ηλία που βρίσκεται στο ύψωμα του Δάσους Κουρί και το διακρίνει κανείς από οποιοδήποτε σημείο του Ασβεστοχωρίου. Χτίστηκε το 1919 από Ασβεστοχωρίτες σε χώρο που ανήκε στην πρώην κοινότητα Ασβεστοχωρίου και σήμερα στο Δήμο μας. Το υψόμετρό του από την επιφάνεια της θάλασσας είναι 670 μέτρα.

DSC_2419

Ο εορτασμός του από τα πρώτα χρόνια μετά το κτίσιμό του ήταν συνυφασμένος με τριήμερο πανηγύρι, υπό τους ήχους, των παραδοσιακών οργάνων του Ασβεστοχωρίου, των ζουρνάδων, σε όλο το Κουρί και έλκυε το ενδιαφέρον κατοίκων και άλλων, γειτονικών κυρίως, χωριών, αλλά και της Θεσσαλονίκης. Ήταν δε τόσο πολλοί οι οργανοπαίκτες που συγκεντρώνονταν κατά τις μέρες αυτές στο Κουρί, που οι παλιοί Ασβεστοχωρίτες έλεγαν χαρακτηριστικά: “κάθε δέντρο και νταούλι με ζουρνά”. Υπερβολικό μεν αλλά ήθελαν -λέγοντας αυτό- να δώσουν έμφαση, για το γλέντι που γίνονταν. Άλλωστε τη μέρα της γιορτής σταματούσαν τη λειτουργία τους ακόμη και τα λατομεία, τα ασβεστοκάμινα και οι ασβεστοποιίες όπου εργάζονταν η πλειονότητα των Ασβεστοχωριτών, αφού οι εργαζόμενοι γλεντούσαν στο πανηγύρι.

Το γλέντι που άρχιζε από την παραμονή της γιορτής συνεχίζονταν ανήμερα, όλη τη μέρα και μετά το σούρουπο “κατηφόριζαν” οι οργανοπαίχτες στο κοινοτικό καφενείο – ταβέρνα του Θόδωρου Αδαμάκου, όπου οι… μερακλήδες ξεφάντωναν μέχρι “τελικής πτώσης”, το ξημέρωμα της 21ης Ιουλίου. Την παραμονή αλλά και τη μέρα της γιορτής πραγματοποιούνταν στο Κουρί ιπποδρομίες στις οποίες συμμετείχαν οι νέοι του χωριού.

Το χρονικό του εορτασμού

Κάθε χρόνο στις 17 Ιουλίου, γιορτή της Αγίας Μαρίνας, γυναίκες του χωριού μετέβαιναν στο εξωκλήσι και τραγουδώντας ή ψάλλοντας, το άσπριζαν, σκούπιζαν και καθάριζαν ώστε να είναι έτοιμο για τη γιορτή.

Ιππικός-Σύλλογος-Ασβεστοχωρίου-012-500x419

Η λιτάνευση της εικόνας γίνεται συνοδεία καβαλάρηδων με τα άλογά τους

 

Την παραμονή της γιορτής γίνονταν και γίνεται ακόμη και σήμερα, αρτοκλασία στον ιερό ναό του Αγίου Γεωργίου Ασβεστοχωρίου και λιτάνευση της ιερής εικόνας μέσω των κεντρικών δρόμων, συνοδεία καβαλάρηδων του Ιππικού Συλλόγου Ασβεστοχωρίου (ttp://www.asvestohori.gr/?p=4646) με τα άλογά τους όπως επιβάλει το έθιμο, στο γήπεδο της ομάδας του χωριού, της Νέας Γενεάς, όπου βρίσκεται σήμερα το κλειστό γυμναστήριο στους πρόποδες του λόφου (“Προσήλιου”) του εξωκλησιού.

Εκεί γίνεται και… δημοπρασία της εικόνας του Προφήτη Ηλία. Κατά τη διαδικασία αυτή, πιστοί κάνουν χρηματικές προσφορές και όποιος πλειοδοτήσει, αναλαμβάνει να μεταφέρει, είτε ο ίδιος είτε κάποιος που θα αναθέσει εκείνος, την εικόνα πεζός (τα τελευταία χρόνια μεταφέρθηκε και με άμαξα) στο εξωκλήσι. Τα χρήματα που προσφέρει ο πιστός δίδονται για τις ανάγκες του Προφήτη Ηλία.

DSC_2427

Ακολουθεί Μέγας Εσπερινός στο εξωκλήσι και κατόπιν γλέντι στο Κουρί που διοργανώνει ο Ιππικός Σύλλογος Ασβεστοχωρίου, διατηρώντας την παράδοση.

                                                                                    Νίκος Γιώτης

 

 

 

Καταχωρήθηκε επίσης σε Έθιμα, Εκκλησία - Θρησκευτικές Εκδηλώσεις, Ιππικός Σύλλογος: Δραστηριότητες, Προαναγγελίες | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Εορτασμός του εξωκλησιού του Προφήτη Ηλία

Έθιμα της μεγάλης εβδομάδας στο Ασβεστοχώρι

Όπως οι περισσότερες περιοχές της Ελλάδας, το Ασβεστοχώρι είχε τα δικά του έθιμα ενόψει του Πάσχα, πολλά από τα οποία διατηρούνται και σήμερα.

Τη Μ. Τρίτη οι νοικοκυρές μάζευαν διάφορα χόρτα (λάπατα, τσουκνίδες, κ.α.) για τη νηστίσιμη χορτόπιτα της Μ. Πέμπτης. Το μάζεμά τους τη Μ. Τρίτη και όχι τη Μ. Τετάρτη, γίνονταν επειδή Τετάρτη «συνέλαβαν» τον Χριστό στον κήπο των Ελαιών και γι αυτό απέφευγαν οι Χριστιανοί να μπαίνουν σε περιβόλια.

Το πρωί της Μ. Πέμπτης όλη η οικογένεια μεταλάμβαναν και στη συνέχεια η νοικοκυρά έβαφε τα αυγά.

Μόλις ολοκλήρωνε τη βαφή κρεμούσε ένα κόκκινο πανί στο μπαλκόνι ή σε ένα παράθυρο, που σήμαινε ότι τα είχε βάψει. Tο πανί συμβόλιζε το αίμα του Χριστού. Όσο αυτό ήταν κρεμασμένο στο παράθυρο, οι γυναίκες δεν έπλεναν ούτε άπλωναν ρούχα. Υπήρχε μάλιστα ένας άτυπος ανταγωνισμός ως προς το χρόνο που θα έβγαζαν οι νοικοκυρές το πανί, γιατί όπως έλεγαν, όσο γρηγορότερα το κρεμούσε τόσο καλύτερη νοικοκυρά ήταν.

Στη συνέχεια  έτρωγαν τη χορτόπιτα.

Το βράδυ οι πιστοί παρακολουθούσαν σε κλίμα συγκίνησης, κατάνυξης αλλά και θλίψης τα 12 ευαγγέλια, την Έξοδο του Εσταυρωμένου Ιησού Χριστού και την αναπαράσταση του Θείου Δράματος της Σταύρωσης γεμίζοντας την εκκλησία του Αγίου Γεωργίου.

DSC00333

Οι μοιρολογήτρες όλο το βράδυ ξενυχτούν δίπλα στον Εσταυρωμένο

Όλο το βράδυ της Μ. Πέμπτης αρκετοί ξενυχτούσαν στην εκκλησία, δίπλα στον Εσταυρωμένο, μοιρολογώντας και μοιράζοντας, στους άλλους πιστούς, διάφορα νηστίσιμα φαγώσιμα και αφεψήματα για «συχώριο».

Επιτάφιος

Τα ξημερώματα, στις 5 περίπου, σύμφωνα με το έθιμο, άρχιζαν το στολισμό του Επιταφίου,  με την καθοδήγηση, επί δεκαετίες, της Λίας Κίνη και της Ασπασούλας Σπάνδου και με τη συμμετοχή πολλών πιστών. Από το 2012, ο στολισμός του επιταφίου αρχίζει τα μεσάνυχτα…

Τη Μ. Παρασκευή οι Ασβεστοχωρίτες νήστευαν αυστηρά και έτρωγαν μόνο ψωμί, ελιές, χαλβά και κρεμμυδάκια και πήγαιναν στην εκκλησία για να προσκυνήσουν τον Επιτάφιο. Τα παιδιά, αλλά και πολλοί μεγάλοι, περνούσαν κάτω από το κουβούκλιο τρεις φορές σταυρωτά “για ευλογία”, όπως έλεγαν χαρακτηριστικά οι παλαιότεροι.

Μικτή χορωδία Ασβεστοχωρίου

Το σούρουπο προσέρχονταν στο ναό για να ακούσουν τα εγκώμια που έψαλλε η μικτή χορωδία του χωριού (http://www.asvestohori.gr/?p=4056). Για το βράδυ αυτό, μάλιστα, οι χορωδοί προετοιμάζονταν κάνοντας πρόβες από την αρχή της σαρακοστής. Η εξαιρετική απόδοση των εγκωμίων, άλλωστε, συντελούσε ώστε η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου να γεμίζει ασφυκτικά τη μέρα αυτή από πιστούς και άλλων ενοριών!

DSC00376

Ακολουθούσε η περιφορά του Επιταφίου στους κεντρικούς δρόμους του χωριού, σε κλίμα συγκίνησης και πένθους.

                                                                                                      Νίκος Γιώτης

 

 

 

Καταχωρήθηκε επίσης σε Έθιμα, Εκκλησία - Θρησκευτικές Εκδηλώσεις | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Έθιμα της μεγάλης εβδομάδας στο Ασβεστοχώρι


Powered by WordPress.