Επέτειοι – Εκδηλώσεις Μνήμης

Η μνήμη των 20 εκτελεσθέντων από τις δυνάμεις κατοχής και τους ντόπιους συνεργάτες τους τον Ιούλη του 1944 στο Ασβεστοχώρι, τιμήθηκε σήμερα στην ιστορική κωμόπολη.

Στην ετήσια καθιερωμένη εκδήλωση που πραγματοποίησε ο δήμος (αλλά δεν τίμησε με την παρουσία του ο δήμαρχος Ιγνάτιος Καϊτεζίδης) στο χώρο της εκτέλεσης μέσα σε κλίμα συγκίνησης, τελέσθηκε επιμνημόσυνη δέηση, από τους τρεις ιερείς του ιερού ναού Αγίου Γεωργίου Ασβεστοχωρίου. Ακολούθησε ομιλία για το ιστορικό τής ημέρας από τον πρόεδρο του δημοτικού συμβουλίου, Μ. Γεράνη, από εκπρόσωπο των αντιστασιακών οργανωσεων και από τη μοναδική εκπρόσωπο του Ελληνικού Κοινοβουλίου που τίμησε την εκδήλωση, βουλευτού των Ανεξάρτητων Ελλήνων, Χρυσούλα Γιαταγάνα.

Παραβρέθηκαν συγγενείς και απόγονοι των πεσόντων, εκπρόσωποι αντιστασιακών οργανώσεων και της  Αυτοδιοίκησης και πλήθος κόσμου.

Η εκδήλωση έκλεισε με προσκλητήριο νεκρών, κατάθεση στεφάνων, ενός λεπτού σιγή και ανάκρουση του εθνικού ύμνου από την μπάντα του Ασβεστοχωρίου.

Νίκος Γιώτης

Στιγμιότυπο από την εκδήλωση

Με μια λιτή τελετή που οργάνωσε ο Δήμος Πυλαίας – Χορτιάτη, στον οποίο ανήκει πλέον διοικητικά το Ασβεστοχώρι, τιμήθηκε σήμερα η θυσία των 20 πατριωτών – Συνδέσμων του ΕΑΜ, που εκτελέστηκαν στην ιστορική κωμόπολη, τον Ιούλιο του 1944, από τους Γερμανούς και τους ντόπιους συνεργάτες τους (ταγματασφαλίτες).

Στην τελετή, της οποίας χαρακτηριστικό ήταν η μεγαλύτερη συμμετοχή εκπροσώπων φορέων και κυρίως επισήμων σε σχέση με προηγούμενες χρονιές, παρέστησαν μεταξύ άλλων, ο Δήμαρχος, Ιγνάτιος Καϊτεζίδης, οι βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας, Θόδωρος Καράογλου και του ΣΥΡΙΖΑ, Ευαγγελία Αμανατίδου, ο πρόεδρος της διοικούσας επιτροπής της Νέας Δημοκρατίας νομού Θεσσαλονίκης (εγγονός εκτελεσθέντος τον Ιούλη του ’44), Δημήτρης Βαρτζόπουλος, εκπρόσωποι της «Πανελλήνιας Οργάνωσης Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης (ΠΟΑΕΑ) 1941 – 1944», της «Πανελλήνιας Ένωσης Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης (ΠΕΑΕΑ)», της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, του ΚΚΕ, της Νομαρχιακής Επιτροπής του Συνασπισμού Β΄ Θεσσαλονίκης, του Συλλόγου Οικογενειών Θυμάτων Ολοκαυτώματος Χορτιάτη, της Ισραηλιτικής Κοινότητας Θεσσαλονίκης, των Δημοτικών Κοινοτήτων Ασβεστοχωρίου και Εξοχής, και δημοτικών παρατάξεων του Δήμου Πυλαίας – Χορτιάτη.

Μικρή για μία ακόμη χρονιά ήταν η συμμετοχή κατοίκων του Ασβεστοχωρίου, για την οποία ορισμένοι υποστηρίζουν πως δεν ενημερώνονται γι αυτήν και άλλοι πως το γεγονός ότι η εκδήλωση για τη θλιβερή επέτειο δεν γίνεται την 26^η Ιουλίου (ημέρα των εκτελέσεων), αλλά κατά την πιο κοντινή προς την ημερομηνία αυτή Κυριακή, αποτελεί αποτρεπτικό παράγοντα, αφού η συγκεκριμένη Κυριακή είναι μέσα στο κατακαλόκαιρο, και ίσως κάποιοι προτιμούν να εκδράμουν στη θάλασσα.

Το γεγονός, πάντως, ότι τα τελευταία χρόνια έπαψε να πραγματοποιείται η πορεία που επί δεκαετίες γίνονταν από το πάρκο του Ασβεστοχωρίου, έως τον τόπο της εκτέλεσης, ίσως είναι ενδεικτικό, της… απαξίωσης που υπήρχε από τις προηγούμενες δημοτικές και κοινοτικές αρχές για την επέτειο αυτή, η οποία θα μπορούσε να εμπλουτισθεί και με άλλες εκδηλώσεις. Αρκεί να υπάρχει διάθεση.

Αποκορύφωμα ίσως της… σοβαρότητας με την οποία οι προηγούμενες δημοτικές και κοινοτικές αρχές αντιμετώπιζαν του πεσόντες του Ιούλη του 1944, ήταν το γεγονός ότι, επί δημαρχίας Γεράνη, δόθηκε η ονομασία για τους εκτελεσθέντες της 26ης Ιουλίου 1944, σε ένα στενοσόκακο που δεν έχει σχέση με τη μέρα εκείνη, ούτε με τη θυσία των πατριωτών και όχι στον κεντρικό δρόμο προς το σημείο της εκτέλεσης, όπως έγινε σε άλλες περιοχές της χώρας. Έτσι απλά, για να πουν οι όποιοι «φωστήρες» ανέθεσε ο κ. Γεράνης το έργο της ονοματοθεσίας, ότι συμπεριέλαβαν και αυτήν την επέτειο, λες και ήθελαν να βγουν από την υποχρέωση ή το έβλεπαν ως αγγαρεία που ήθελαν να ολοκληρώσουν όσο το δυνατόν γρηγορότερα και να ξεμπερδεύουν…

Είναι καιρός να δημιουργηθεί ένας Όμιλος Μνήμης Εκτελεσθέντων στο Ασβεστοχώρι από τα στρατεύματα κατοχής, με τη συμμετοχή απογόνων των εκτελεσθέντων και γενικά ευαισθητοποιημένων πολιτών που θα έχει ως σκοπό να κάνει προτάσεις προς το Δήμο για την πραγματοποίηση εκδηλώσεων προς τιμήν των πατριωτών εκείνων που έδωσαν τη ζωή τους για την πατρίδα ή να αναλαμβάνει να τις πραγματοποιεί.

Η ιστοσελίδα αυτή θα είναι πρωτεργάτης για την ευόδωση μιας πρωτοβουλίας για το σκοπό αυτό, τιμώντας εκείνους που προέταξαν ως επιλογή ζωής να υπηρετούν αρχές και ιδανικά ταυτισμένα με την ειρήνη και τον άνθρωπο, θυσιάζοντας τη ζωή τους για να ζούμε σήμερα εμείς ελεύθεροι.

Συμπληρώνονται την προσεχή Τρίτη 26 Ιουλίου, γιορτή της Αγίας Παρασκευής, 67 χρόνια από την 26η Ιουλίου 1944, οπότε οι γερμανικές δυνάμεις κατοχής και οι Έλληνες συνεργάτες τους (ταγματασφαλίτες), αφού συγκέντρωσαν τους κατοίκους του χωριού αλλά και υπαλλήλους και ασθενείς του Σανατορίου Ασβεστοχωρίου (που μετεξελίχθηκε το 1983 σε Γενικό Περιφερειακό Νοσοκομείο «Γ. Παπανικολάου»), επέλεξαν μετά από προδοσία και σκότωσαν 17 πατριώτες (ο ένας υπέκυψε από τον ανελέητο ξυλοδαρμό του).

Η εκτέλεση έγινε όπως είπαν, ως αντίποινα για την επίθεση των ανταρτών τη νύχτα της 12ης προς 13ηΙουλίου του ’44 στο Σανατόριο προκειμένου να πάρουν φάρμακα και τρόφιμα.

Το σημείο της εκτέλεσης επιλέχτηκε συμβολικά, επειδή εκεί οι αντάρτες σκότωσαν δύο στρατιώτες και τραυμάτισαν άλλους δύο που μετέβαιναν στο Σανατόριο.

Είχε προηγηθεί έξη μέρες νωρίτερα, στις 20 Ιουλίου, γιορτή του Προφήτη Ηλία, στην ευρύτερη περιοχή του Δάσους Κουρί, η σύλληψη επίσης μετά από προδοσία, τεσσάρων συνδέσμων του ΕΑΜ και η εκτέλεση των τριών από αυτούς (ο τέταρτος λόγω του νεαρού της ηλικίας του στάλθηκε έως την αποχώρηση των κατοχικών δυνάμεων σε στρατόπεδα καταναγκαστικής εργασίας).

Την προσεχή Κυριακή 24 Ιουλίου (και δυστυχώς όχι στις 26, ημέρα της θλιβερής επετείου), ο δήμος Πυλαίας – Χορτιάτη, στον οποίο ανήκει πλέον διοικητικά το Ασβεστοχώρι, θα πραγματοποιήσει στις 11 το πρωί, στο σημείο της εκτέλεσης (λίγο πιο κάτω από το νοσοκομείο «Παπανικολάου»), εκδήλωση μνήμης για τα παραπάνω 20 θύματα του Ιούλη του ’44. Θα ακολουθήσει δεξίωση σε αναψυκτήριο του Ασβεστοχωρίου.