Επέτειοι – Εκδηλώσεις Μνήμης

Με μια λιτή τελετή, τιμήθηκε σήμερα η θυσία των 20 πατριωτών – Συνδέσμων του ΕΑΜ, που εκτελέστηκαν στο Ασβεστοχώρι, στις 20 και 26 Ιουλίου 1944, από τους Γερμανούς και τους ντόπιους συνεργάτες τους (ταγματασφαλίτες).

Η ετήσια καθιερωμένη εκδήλωση στο χώρο της εκτέλεσης που πραγματοποιήθηκε μέσα σε κλίμα συγκίνησης, ξεκίνησε με την τέλεση επιμνημόσυνης δέησης.

Προηγήθηκε μνημόσυνο στον ιερό ναό Αγίου Γεωργίου Ασβεστοχωρίου.

Μετά την επιμνημόσυνη δέηση μίλησε για το ιστορικό της ημέρας ο δήμαρχος Πυλαίας – Χορτιάτη, Ιγνάτιος Καϊτεζίδης. Στην τελετή, που έκλεισε με προσκλητήριο νεκρών, κατάθεση στεφάνων, ενός λεπτού σιγή και ανάκρουση του εθνικού ύμνου από την μπάντα του Ασβεστοχωρίου,  παρέστησαν μεταξύ άλλων, η βουλευτής Β’ Θεσσαλονίκης των Ανεξάρτητων Ελλήνων Σταυρύλα Ξουλίδου, οι αντιδήμαρχοι, Πυλαίας – Χορτιάτη Γιάννης Ντίτσιος, Αμπελοκήπων – Μενεμένης Μανόλης Ιωαννίδης και Νεάπολης – Συκεών Θεόδωρος Κυζιρίδης, οι δημοτικοί σύμβουλοι Πυλαίας – Χορτιάτη Χρήστος Μπουτσιβάρης και Θεσσαλονίκης Στέλιος Λιακόπουλος, ο πρόεδρος της Τοπικής Κοινότητας Ασβεστοχωρίου Σίμος Τάνης, η τοπική σύμβουλος Ασβεστοχωρίου Μαρία Κυριαζή – Σιββά, εκπρόσωποι αντιστασιακών οργανώσεων, ο εκπρόσωπος  της Ισραηλιτικής Κοινότητας Θεσσαλονίκης Ινο Ισαάκ Αντζελ, η πρόεδρος της Φιλοπτώχου Αδελφότητος Κυριών Ασβεστοχωρίου Ζωή Αργύρα, οι εκπρόσωποι του Λαογραφικού Μουσικοχορευτικού Συλλόγου Ασβεστοχωρίου Ζωή Παπακυριακού και του Πολιτιστικού Συλλόγου Γυναικών Ασβεστοχωρίου Αναστασία Αγαπητού, ο εκπρόσωπος του Συλλόγου Οικογενειών Θυμάτων Ολοκαυτώματος Χορτιάτη Μανόλης Γκουραμάνης, εκπρόσωποι κομμάτων, συγγενείς και απόγονοι των εκτελεσθέντων.

Μικρή για μία ακόμη χρονιά ήταν η συμμετοχή κατοίκων του Ασβεστοχωρίου, για την οποία ορισμένοι υποστηρίζουν πως δεν ενημερώνονται και άλλοι πως το γεγονός ότι η εκδήλωση για τη θλιβερή επέτειο δεν γίνεται την 26^η Ιουλίου (ημέρα των περισσότερων εκτελέσεων), αλλά κατά την πιο κοντινή προς την ημερομηνία αυτή Κυριακή, αποτελεί ίσως αποτρεπτικό παράγοντα, αφού η συγκεκριμένη Κυριακή είναι μέσα στο κατακαλόκαιρο, και ίσως κάποιοι προτιμούν να εκδράμουν σε παραθαλάσσιες περιοχές.

Το γεγονός, πάντως, ότι τα τελευταία χρόνια έπαψε να πραγματοποιείται η πορεία που επί δεκαετίες γίνονταν από το πάρκο του Ασβεστοχωρίου, έως τον τόπο της εκτέλεσης, ίσως είναι ενδεικτικό, της… απαξίωσης που υπήρχε από τις προηγούμενες δημοτικές και κοινοτικές αρχές για την επέτειο αυτή, η οποία θα μπορούσε να εμπλουτισθεί και με άλλες εκδηλώσεις.

Αποκορύφωμα ίσως της… σοβαρότητας με την οποία οι προηγούμενες δημοτικές και κοινοτικές αρχές αντιμετώπιζαν του πεσόντες του Ιούλη του 1944, ήταν το γεγονός ότι, επί δημαρχίας Γεράνη, δόθηκε η ονομασία για τους εκτελεσθέντες του Ιούλη του 1944, σε ένα στενοσόκακο που δεν έχει σχέση με τη μέρα εκείνη, ούτε με τη θυσία των πατριωτών και όχι στον κεντρικό δρόμο προς το σημείο της εκτέλεσης, όπως έγινε σε άλλες περιοχές της χώρας. Έτσι απλά, για να πουν οι όποιοι «φωστήρες» ανέθεσε ο κ. Γεράνης το έργο της ονοματοθεσίας, ότι συμπεριέλαβαν και αυτήν την επέτειο, λες και ήθελαν να βγουν από την υποχρέωση ή το έβλεπαν ως… αγγαρεία που ήθελαν να ολοκληρώσουν όσο το δυνατόν γρηγορότερα και να ξεμπερδεύουν.

Είναι καιρός να δημιουργηθεί ένας Όμιλος Μνήμης Εκτελεσθέντων στο Ασβεστοχώρι από τα στρατεύματα κατοχής, με τη συμμετοχή όχι μόνον απογόνων των εκτελεσθέντων αλλά κυρίως ευαισθητοποιημένων πολιτών, που θα έχει ως σκοπό να κάνει προτάσεις προς το Δήμο για την πραγματοποίηση εκδηλώσεων προς τιμήν των πατριωτών εκείνων που έδωσαν τη ζωή τους για την πατρίδα ή να αναλαμβάνει να τις πραγματοποιεί.

Η Ηλεκτρονική Εφημερίδα testasv.local, θα είναι πρωτεργάτης στην ευόδωση μιας πρωτοβουλίας για το σκοπό αυτό, τιμώντας εκείνους που προέταξαν ως επιλογή ζωής να υπηρετούν αρχές και ιδανικά ταυτισμένα με την ειρήνη και τον άνθρωπο, θυσιάζοντας τη ζωή τους για να ζούμε σήμερα εμείς ελεύθεροι.

Νίκος Γιώτης

Την 9^η Μαΐου, κάθε χρόνο, το Ασβεστοχώρι τιμάει ή μάλλον θα έπρεπε να τιμάει, γιατί τα τελευταία χρόνια δε βλέπουμε να συμβαίνει κάτι τέτοιο, ένα παιδί του, το οποίο το 1936 έπεσε νεκρό κατά τη διάρκεια εργατικής διαδήλωσης. Μόνο που δεν ήταν απλά ένας από τους πολλούς νεκρούς που έδωσαν τη ζωή τους για τα δικαιώματα των εργατών, αλλά έμεινε γνωστός, ως ο πρώτος νεκρός του Μάη του ’36. Το μήνα εκείνο, λίγους μήνες πριν τη δικτατορία του Ιωάννη Μεταξά, με διορισμένο όμως πρωθυπουργό τον μετέπειτα δικτάτορα, από τον βασιλιά Γεώργιο, άρχισε η μεγάλη απεργία των καπνεργατών. Στις 9 Μαΐου οι αστυνομικές αρχές της Θεσσαλονίκης απαγόρευσαν στην πορεία των εργατών να πλησιάσει στο κτίριο διοίκησης της πόλης, με αποτέλεσμα να ξεκινήσουν σοβαρά επεισόδια. Ο 25χρονος Ασβεστοχωρίτης αυτοκινητιστής, Τάσος Τούσης, έπεσε νεκρός, από πυρά αστυνομικών. Ήταν το πρώτο θύμα στα γεγονότα του Μάη του ‘36. Οι απεργοί αμέσως ξήλωσαν μία πόρτα και τοποθέτησαν πάνω της τη σορό του νεκρού.

Όπως είναι γνωστό η φωτογραφία με το μοιρολόι της μάνας του νεκρού διαδηλωτή, Κατίνας Τούση, που θρηνούσε πάνω από τη σορό του γιου της, ενέπνευσε τον Γιάννη Ρίτσο, να γράψει τον «Επιτάφιο» τον οποίο μελοποίησε ο Μίκης Θεοδωράκης.

Νίκος Γιώτης