Έχουν περάσει τέσσερα χρόνια από τον τελευταίο εσπερινό μετ’ αρτοκλασίας που τελέσθηκε στο εξωκλήσι του Αγίου Παντελεήμονα, στα ερείπια – απομεινάρια του βυζαντινού μοναστηριού, στην περιοχή του Σέιχ Σου , όπου βρίσκεται το κτήμα της οικογένειας Πασχάλη.
Τον εσπερινό τελούσε κάθε χρόνο -επί δεκαετίες- την παραμονή της γιορτής του Αγίου Παντελεήμονα (το απόγευμα της 26ης Ιουλίου) ο π. Βασίλειος Εξουζίδης.
Από τη δεκαετία του ’50, μετέβαιναν στο εξωκλήσι εκατοντάδες πιστοί, οι περισσότεροι πεζοί ή με τα υποζύγιά τους, ενώ μετά το ’90 σχεδόν όλοι μετέβαιναν με αυτοκίνητα.
Σύμφωνα με δηλώσεις ηλικιωμένων Ασβεστοχωριτών παλιότερα την παραμονή ή ανήμερα της γιορτής έπαιρναν τις λειτουργιές τους και νερό για το δρόμο και πήγαιναν να προσκυνήσουν τη χάρη του Αγίου, από το μονοπάτι που ξεκινούσε πίσω από το εξωκλήσι της Αγίας Παρασκευής και οδηγούσε στον Άγιο Παντελεήμονα.
Τα ερείπια – απομεινάρια του βυζαντινού μοναστηριού, είχε ανακαλύψει ο Στέργιος Πασχάλης, ο οποίος σκάβοντας το αμπέλι του το 1949, διαπίστωσε με δέος πως άνοιξε ξαφνικά μία βαθιά τρύπα. Αρχικά έριξε μερικές πέτρες ώστε να διαπιστώσει το βάθος της και στη συνέχεια ειδοποίησε τις αρμόδιες υπηρεσίες προκειμένου να αποφανθούν τι ακριβώς ήταν.
Στιγμιότυπο από παλαιότερο Εσπερινό
Από την αρχή, όπως έλεγε, υποψιάστηκε ότι μπορεί να ήταν τα ερείπια ενός βυζαντινού μοναστηριού που άκουγε από τον παππού του ότι υπήρχε στην περιοχή, και τελικά δεν διαψεύσθηκε, αφού οι αρχαιολόγοι της 9ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων που ανέλαβαν την ανασκαφή κατέληξαν σ’ αυτό το συμπέρασμα. Επίσης βρήκαν και μία τοιχογραφία την οποία πήραν, προκειμένου, μάλλον, να τη συντηρήσουν και να τη διασώσουν.
Νίκος Γιώτης