Επίκαιρα θέματα

Αποκριά στο Ασβεστοχώρι

1Η Κυριακή της Τυρινής, δηλαδή η τελευταία Κυριακή της αποκριάς, ήταν για τους Ασβεστοχωρίτες μέρα γλεντιού, ξεφαντώματος, αλλά και συγχώρεσης. Ήταν το αποκορύφωμα του κεφιού και της διασκέδασης που διαρκούσε ολόκληρη την περίοδο της αποκριάς κατά την οποία κυρίως οι νέες και οι νέοι, ντύνονταν καρναβάλια και χόρευαν σε καφενεία ή σε σπίτια, ενώ φορώντας τις παραδοσιακές φορεσιές του χωριού χόρευαν στην πλατεία «Μπαχτσέ» (εκεί όπου βρίσκονται από τη δεκαετία του ’70 οι πολυκατοικίες του χωριού). Κατά την τελευταία εβδομάδα της αποκριάς, μόλις σουρούπωνε, ντύνονταν καρναβάλια «κρυφά», όπως τα χαρακτήριζαν, δηλαδή κρύβοντας τα πρόσωπά τους με πανιά ή οτιδήποτε άλλο, αφού οι μάσκες ήταν δυσεύρετες τότε, και πήγαιναν σε φιλικά ή συγγενικά σπίτια. Εκεί έλεγαν αστεία και χωρατά, και οι οικοδεσπότες, τους κερνούσαν χαλβά αποκριάτικο (παστάκι) ή γλυκό του κουταλιού και ποτό και προσπαθούσαν να καταλάβουν ποιοι ήταν. Όταν καταλάβαιναν κάποιον έπρεπε να φανερωθεί και κάνοντας στη συνέχεια διάφορους συνειρμούς, σχετικά με την παρέα του και βλέποντας το σωματότυπο των άλλων, συχνά έβρισκαν και τους υπόλοιπους και έφευγαν για να πάνε σε άλλα σπίτια. Κάθε βράδυ οι δρόμοι γέμιζαν από δεκάδες και τα Σαββατοκύριακα εκατοντάδες μασκαράδες που όταν συναντιόντουσαν με άλλους χαιρετιόντουσαν εγκάρδια και προσπαθούσαν να καταλάβουν ποιοι είναι και συνέχιζαν για τους προορισμούς τους.

Οι περισσότεροι πάντως περνούσαν και από κάποιες ταβέρνες, όπου χόρευαν για λίγο και αφού τους κερνούσαν οι ταβερνιάρηδες ή κάποιοι πελάτες, αποχωρούσαν.

Καρναβαλιστές

Από το 2007 ορισμένοι Ασβεστοχωρίτες κάνουν μια προσπάθεια αναβίωσης του εθίμου και ντύνονται «κρυφά» καρναβάλια πηγαίνοντας κυρίως σε καφενεία αλλά και σπίτια και όπως υποστηρίζουν χαρακτηριστικά, δύσκολα πλέον οι κάτοικοι ανοίγουν τα σπίτια τους σε… μασκαράδες, εκτός αν καταλάβουν έναν από αυτούς!

Κατά την προτελευταία εβδομάδα της αποκριάς, ντύνονταν «κρυφά» καρναβάλια τα παιδιά τα οποία μπορεί να μην πήγαιναν σε καφενεία αλλά έκαναν περισσότερη «φασαρία» στους δρόμους αλλά και στα σπίτια που επισκέπτονταν.

Όλα αυτά κορυφώνονταν την τελευταία Κυριακή της αποκριάς, κατά την οποία παρότι είναι της Τυρινής, και δεν έπρεπε να τρώνε κρέας, περιέργως οι Ασβεστοχωρίτες το μεσημέρι έτρωγαν κατσικάκι. Οι φούρνοι γέμιζαν από ταψιά με κατσικάκι, γιατί τότε δεν υπήρχαν ηλεκτρικές κουζίνες με φούρνους ώστε να ψήνουν οι νοικοκυρές στα σπίτια τους και το «έργο» αυτό το αναλάμβαναν οι φουρνάρηδες.

Το απόγευμα, οι νεώτεροι/ες πήγαιναν σε μεγαλύτερους, παππούδες, γιαγιάδες, θείους ή θείες τους φιλούσαν το χέρι και ζητούσαν συγχώρεση. Οι γιαγιάδες ή οι θείες ετοίμαζαν από το πρωί και τους πρόσφεραν τυρόπιτα. Το βράδυ γλεντούσαν σε ταβέρνες του χωριού και το γλέντι αυτό διαρκούσε, συνήθως, ως το πρωί. Κατά τις δεκαετίες του ’50 και του ’60, τα εντυπωσιακότερα γλέντια γίνονταν στο καφενείο – ταβέρνα του Θόδωρου Αδαμάκου, που βρισκόταν κάτω από το κοινοτικό χάνι, στην κεντρική πλατεία του χωριού (απέναντι από το ΚΑΠΗ), επειδή κάθε χρόνο τη μέρα εκείνη ναύλωνε μουσικούς με ζουρνάδες. Ήταν τα όργανα που εξέφραζαν τους Ασβεστοχωρίτες και τα θεωρούσαν και ήταν άλλωστε τα παραδοσιακά τους, με τα οποία χόρευαν σε γλέντια και πανηγύρια τους. Είναι χαρακτηριστικό πως για τη συγκεκριμένη βραδιά πολλοί έκλειναν τραπέζι εβδομάδες ή και μήνες νωρίτερα. Άλλοι γλεντούσαν σε σπίτια με συγγενείς ή φίλους, οι οποίοι σε όποιο σπίτι κι αν πήγαιναν έπαιρναν και δικά τους εδέσματα, ώστε να μην επιβαρυνθούν ιδιαίτερα οι οικοδεσπότες…

Το έθιμο της «χάσκας» τις αποκριές του 1968

Όπου και αν διασκέδαζαν πάντως, έκαναν και το έθιμο της «χάσκας». Δηλαδή, έδεναν, αν βρίσκονταν στο σπίτι στην άκρη της βέργας με την οποία άνοιγαν οι νοικοκυρές φύλλα για πίτες, ενώ αν ήταν σε ταβέρνα ένα ξύλο που έφερνε η παρέα για το σκοπό αυτό, ένα σχοινί και στην άκρη του ένα παστάκι αποκριάτικου χαλβά. Ο μεγαλύτερος της παρέας ή της οικογένειας το κουνούσε μπροστά στα στόματα όλων που κάθονταν στο τραπέζι κυκλικά οι οποίοι προσπαθούσαν να το πιάσουν. Δηλαδή έχασκαν και γι αυτό ονομάστηκε «χάσκα». Όποιος το έπιανε αναλάμβανε εκείνος να κουνάει το ξύλο με το κομμάτι του χαλβά. Παλιότερα το έθιμο αυτό γίνονταν με αυγό, που μάλλον συμβόλιζε πως με το αυγό άρχιζε η νηστεία της σαρακοστής και με αυγό, το πασχαλινό, τελείωνε.

Την Καθαρή Δευτέρα οι νοικοκυρές καθάριζαν το σπίτι, έπλεναν τις κατσαρόλες για να μην έχουν λίπη, μαγείρευαν φασολάδα νηστήσιμη (χωρίς λάδι) και οι οικογένειες ξεκινούσαν τη νηστεία.

                                                                                                      Νίκος Γιώτης

 

 

 

Καταχωρήθηκε επίσης σε Έθιμα, Ψυχαγωγία | Σχόλια κλειστά

Τη βασιλόπιτά της κόβει την Κυριακή 10 Φεβρουαρίου η Φιλόπτωχος Αδελφότης Κυριών Ασβεστοχωρίου

Τη βασιλόπιτά της θα κόψει την Κυριακή 10 Φεβρουαρίου η Φιλόπτωχος Αδελφότης Κυριών Ασβεστοχωρίου.

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στην αίθουσα της Αδελφότητας (απέναντι από το Ηρώων) στις 6 το απόγευμα και έχουν κληθεί να παραστούν οι δημοτικές και οι τοπικές αρχές.

*Στις φωτογραφίες στιγμιότυπα από παλαιότερες εκδηλώσεις κοπής βασιλόπιτας της Φιλοπτώχου.                                                                                                                                                                                                                                          Ν.Γ.

 

 

Καταχωρήθηκε επίσης σε Προαναγγελίες, Φιλόπτωχος Αδελφότης Κυριών Ασβεστοχωρίου | Σχόλια κλειστά

Μια απρόσμενη τιμή…

2Πλακέτα

Η βράβευσή μου από την Ένωση Ποδοσφαιρικών Σωματείων Μακεδονίας (ΕΠΣΜ) συνετέλεσε ώστε να ανασύρω στην επιφάνεια μνήμες από τα πρώτα δύσκολα, αλλά και όμορφα χρόνια της δημοσιογραφικής μου διαδρομής.
Ευχαριστώ για την εξαιρετική αυτή τιμή.

 

 

Σχόλια κλειστά

Συνεχίζονται τα προβλήματα στο Ασβεστοχώρι εξαιτίας του χιονιά και του παγετού

Η κακοκαιρία που πλήττει τις τελευταίες μέρες τη χώρα μας αναδεικνύει μία αδυναμία του Δήμου Πυλαίας – Χορτιάτη στον οποίο ανήκει διοικητικά το Ασβεστοχώρι. Την έλλειψη φέτος μικρών “αλατιέρων” για τον καθαρισμό των στενότερων δρόμων της κωμόπολης. Γιατί ο κεντρικός δρόμος με μέριμνα του Δήμου παρέμεινε ανοιχτός. Για κάποιον άγνωστο όμως -σε μας- λόγο, δεν πέρασε από τους στενούς δρόμους του Ασβεστοχωρίου, ούτε μία μικρή “αλατιέρα”. Το ερώτημα που τίθεται και συζητιέται έντονα στο Ασβεστοχώρι είναι αν ο εργολάβος που ανέλαβε φέτος τον καθαρισμό των δρόμων από τα χιόνια διαθέτει μικρές “αλατιέρες” κι αν όχι γιατί επιλέχτηκε;

Χιόνια 6Αντί των “αλατιέρων”, πέρασαν από τους περισσότερους δρόμους μικρά οχήματα του Δήμου με αλάτι στις καρότσες τους το οποίο έριχναν υπάλληλοί του με φτυάρια, που -όπως είναι φυσικό- σε καμία περίπτωση δεν μπορούσαν να υποκαταστήσουν τις “αλατιέρες”, όπως προκύπτει από το αποτέλεσμα… Ούτε βέβαια τα μικρά εκσκαφάκια γνωστά στο ευρύ κοινό ως… “διαβολάκια” που επιστρατεύτηκαν το τελευταίο 48ωρο.

Ακόμη και την ώρα που δημοσιεύουμε αυτό το άρθρο πολλοί δρόμοι, δεν είναι προσβάσιμοι για τα αυτοκίνητα και πολλοί παραμένουν επικίνδυνοι για τους πεζούς.

Αυτή ήταν η εικόνα της αυλής του Ιερού Ναού Αγίου Γεωργίου Ασβεστοχωρίου τα Θεοφάνεια

Αυτή ήταν η εικόνα της αυλής του Ιερού Ναού Αγίου Γεωργίου Ασβεστοχωρίου τα Θεοφάνεια

Ένα από τα χαρακτηριστικά της κακοκαιρίας που συζητήθηκε -επίσης- αρνητικά είναι και το γεγονός ότι δεν υπήρξε τα Θεοφάνεια μέριμνα για τον καθαρισμό της αυλής του ναού του Αγίου Γεωργίου Ασβεστοχωρίου από τα χιόνια και η τελετή καθαγιασμού των υδάτων για πρώτη φορά έγινε μέσα στην Εκκλησία…

Οι μόνοι ευχαριστημένοι από τις χιονοπτώσεις είναι μάλλον οι πιτσιρικάδες οι οποίοι παίζουν καθημερινά χιονοπόλεμο και μάλλον δείχνουν... ικανοποιημένοι που τα σχολεία παραμένουν κλειστά...

Οι μόνοι ευχαριστημένοι από τις χιονοπτώσεις είναι μάλλον οι πιτσιρικάδες οι οποίοι παίζουν καθημερινά χιονοπόλεμο και μάλλον δείχνουν… ικανοποιημένοι που τα σχολεία παραμένουν κλειστά…

Ελπίζουμε να επαληθευτούν οι προγνώσεις των μετεωρολόγων και από τις επόμενες ώρες να επικρατήσουν νοτιάδες και βροχές ώστε να λιώσουν τα χιόνια και οι πάγοι και να σταματήσει η ταλαιπωρία του κόσμου!

                                                                                            Νίκος Γιώτης

 

 

 

Καταχωρήθηκε επίσης σε Δημοτικά, Έθιμα, Εκκλησία - Θρησκευτικές Εκδηλώσεις, Εκπαίδευση, Ρεπορτάζ | Σχόλια κλειστά

Αναβιώνει στο Ασβεστοχώρι τα Θεοφάνεια το έθιμο με τα πορτοκάλια

Θεοφάνεια
Αναβιώνει τα Θεοφάνεια στο Ασβεστοχώρι, το μοναδικό στην Ελλάδα, πατροπαράδοτο έθιμο των Φώτων με τα πορτοκάλια

Η ιδιαιτερότητά του έγκειται κυρίως στο στολισμό ενός τραπεζιού, που τοποθετείται στο κέντρο του ιερού ναού Αγίου Γεωργίου, από την παραμονή των Θεοφανείων με μεγάλα κλαδιά κυπαρισσιού και πορτοκάλια, με τα οποία σχηματίζεται ένας σταυρός.

 Κατά τη διάρκεια της Θείας Λειτουργίας το πλαισιώνουν παιδιά με αναμμένα μεγάλα κεριά, στα οποία είναι περασμένα δυο πορτοκάλια, κι ένα μήλο και ανάμεσά τους αποξηραμένα σύκα, δεμένα με μια κόκκινη κλωστή. Πάνω στα μήλα και στα πορτοκάλια υπάρχει ξάφι. Στην κόκκινη κλωστή δένονται δεκάρες, ενώ παλιότερα δένονταν φλουριά.

Τα στολισμένα αυτά κεριά τα ετοιμάζουν και τα προσφέρουν στα βαφτιστήρια τους οι νονές και οι νονοί την παραμονή ή την προπαραμονή των Φώτων. Σε περίπτωση που οι νονοί δεν είναι από το Ασβεστοχώρι, τα ετοιμάζουν οι γονείς ή άλλοι συγγενείς των παιδιών προκειμένου να διατηρηθεί το έθιμο.

DSC_3588

Το ευχάριστο είναι, ότι τα τελευταία χρόνια τα μέλη της Ενοριακής Νεανικής Εστίας του Αγίου Γεωργίου ετοιμάζουν και πουλούν στολισμένα κεριά για τα παιδιά που δεν κατάγονται ούτε αυτά ούτε οι νονοί τους από το Ασβεστοχώρι κι αυτό κατά την άποψή μας είναι σημαντικό για τη διατήρηση του εθίμου. Γιατί η διατήρηση των παραδόσεων θεωρείται, ίσως, απαραίτητη στη δύσκολη αυτή περίοδο, της παγκοσμιοποίησης και της ισοπέδωσης των αξιών, που ζούμε.

Παλιότερα, εκτός από τα παιδιά και η κάθε αρραβωνιασμένη κοπέλα κρατούσε λαμπάδα, χωρίς φρούτα, στολισμένη με κόκκινη κορδέλα και φλουρί που της έστελνε την παραμονή η πεθερά. Όταν παντρεύονταν, τον πρώτο χρόνο, ανάλογο κερί της έστελνε η κουμπάρα της.

 Î¦Ï‰Ï„ογραφία0175

Μετά το πέρας της Θείας Λειτουργίας προσφέρεται στο εκκλησίασμα ένα πορτοκάλι με ένα μικρό κλαδάκι κυπαρισσιού μπηγμένο στο πάνω μέρος του, το οποίο οι πιστοί τοποθετούν στο εικονοστάσι του σπιτιού τους.

Τα πορτοκάλια για το στολισμό της εκκλησίας και αυτά που προσφέρονται είναι δωρεές κάποιων πιστών. Αυτά που προσφέρονται στο τέλος, συμβολίζουν την μπομπονιέρα για τη βάπτιση του Χριστού.

Προέρχεται από τους Αγίους Τόπους

Σύμφωνα με την παράδοση το έθιμο αυτό το έφεραν πριν από δύο περίπου αιώνες ξενιτεμένοι ασβεστοποιοί από τους Αγίους Τόπους, όπου είχαν μεταβεί για δουλειά (κατασκευή και λειτουργία ασβεστοκάμινων).

Παλιότερα, μέχρι το 1968, η τελετή του αγιασμού των υδάτων στο Ασβεστοχώρι, γίνονταν στην πλατεία «Μπαχτσέ», η οποία ήταν η μεγαλύτερη του χωριού (εκεί όπου βρίσκονται σήμερα οι πολυκατοικίες). Από την εκκλησία μετέβαιναν οι πιστοί με εικόνες και εξαπτέρυγα στη συγκεκριμένη πλατεία, όπου είχε στηθεί ένα ξύλινο βαρέλι και σ΄ αυτό γίνονταν ο αγιασμός των υδάτων. Το βαρέλι το γέμιζαν οι ανύπαντρες κοπέλες για να έχουν, όπως έλεγαν, «καλό τυχερό». Τη νύχτα της παραμονής γίνονταν ένα πραγματικό πανηγύρι, το οποίο οι νέοι και οι νέες περίμεναν όλο το χρόνο και διασκέδαζαν ποικιλοτρόπως. Την ώρα που οι κοπέλες γέμιζαν από τις γειτονικές δημόσιες βρύσες το βαρέλι νερό με γκιούμια, οι νέοι… έκλεβαν πουρνάρια από τις αυλές γειτονικών σπιτιών και άναβαν φωτιές γύρω από τις οποίες, όλοι και όλες μαζί, χόρευαν και τραγουδούσαν. Πολλές φορές κάποιοι νεαροί στο πλαίσιο της διασκέδασης, άδειαζαν το βαρέλι οπότε τα κορίτσια αναγκάζονταν να το ξαναγεμίσουν, χωρίς όμως να δυσανασχετούν γιατί η ατμόσφαιρα ήταν γιορτινή.

20180106_104134

Από τo 1969, η τελετή του αγιασμού των υδάτων γινόταν στην πλατεία έξω από την εκκλησία, μπροστά στο καμπαναριό (φωτογραφία), ενώ τα τελευταία χρόνια γίνεται στον προαύλιο χώρο της.

Θεοφάνεια - Ασβεστοχώρι

Μετά το τέλος της τελετής ακολουθεί περιφορά της εικόνας της Βάπτισης του Χριστού στους κεντρικούς δρόμους του Ασβεστοχωρίου (ανεξαρτήτως καιρικών συνθηκών) και προσκύνησή της στο προαύλιο της εκκλησίας, από τους πιστούς που συμμετέχουν σ” αυτήν.

                                                                                                              Νίκος Γιώτης

 

 

 

 

 

 

 

Καταχωρήθηκε επίσης σε Έθιμα, Εκκλησία - Θρησκευτικές Εκδηλώσεις, Νεανική Εστία Αγίου Γεωργίου, Προαναγγελίες | Σχόλια κλειστά


Powered by WordPress.