Επέτειοι – Εκδηλώσεις Μνήμης

Συμπληρώνονται 13 χρόνια από τη μέρα που το Ασβεστοχώρι, εξαιτίας ενός δυσάρεστου γεγονότος, έγινε πρώτο θέμα στα δελτία ειδήσεων όλης της χώρας, αλλά και πρωτοσέλιδο στις μεγάλης κυκλοφορίας εφημερίδες. Ο λόγος ήταν η εύρεση πλουτωνίου, θαμμένου στο δάσος Κουρί. Πρόκειται για ραδιενεργό υλικό που χρησιμοποιείται στην κατασκευή πυρηνικών όπλων και ως καύσιμο σε πυρηνικούς αντιδραστήρες.
Ειδικότερα, είχαν βρεθεί εκατοντάδες μεταλλικά πλακίδια με ποσότητα πλουτωνίου, αλλά και του επίσης επικίνδυνου ραδιοτοξικού στοιχείου αμερικίου, στη θέση “Βίγλα”.
Ήταν μεσημέρι της 30ης Ιανουαρίου 2001, όταν ο γράφων, ενημερώθηκε από αθηναϊκή πηγή για το συμβάν και με τη σειρά του ενημέρωσε τον τότε πρόεδρο του δημοτικού συμβουλίου, Μιχάλη Γεράνη, καθώς και συναδέλφους του ραδιοτηλεοπτικών μέσων και εφημερίδων της Θεσσαλονίκης.
Σε δύο ώρες η περιοχή γέμισε, εξαιτίας της ιδιαιτερότητας της είδησης, δημοσιογράφους, φωτορεπόρτερ και ραδιοτηλεοπτικά συνεργεία, ενώ ο Μ. Γεράνης, δεν προλάβαινε να δίνει συνεντεύξεις (και φυσικά να αποκτά μεγάλη αναγνωρισιμότητα σε όλα τα δημοτικά διαμερίσματα).
Κατά τις επόμενες εβδομάδες το Ασβεστοχώρι παρέμεινε στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος και μετά ξεχάστηκαν τα πάντα γύρω από το θέμα αυτό. Ουδείς ενδιαφέρθηκε, αλλά ούτε οι τοπικές αρχές που είχαν υποχρέωση, για τη συγκεκριμένη περιοχή, η οποία απλώς είχε περιφραχτεί πρόχειρα, και ουδέποτε έγινε ξανά κάποια μέτρηση για το ενδεχόμενο ύπαρξης ραδιενέργειας στο σημείο εκείνο.
Υπενθυμίζουμε ότι το ραδιενεργό υλικό είχε βρεθεί, όταν το Σώμα Δίωξης Οικονομικού Εγκλήματος (ΣΔΟΕ) παρακολουθούσε, μετά από πληροφορίες, ομάδα Βουλγάρων οι οποίοι είχαν θεωρηθεί ύποπτοι για διακίνηση λαθραίων τσιγάρων. Τελικά, όμως όπως απεδείχθη το λαθραίο φορτίο είχε πλακίδια που περιείχαν τα ραδιενεργά στοιχεία πλουτώνιο και αμερίκιο θαμμένα σε βάθος από πέντε εκατοστά μέχρι μισό μέτρο.
Με τη βοήθεια της Ελληνικής Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας και του “Δημοκρίτου” ομάδα ειδικών είχε μεταφέρει σε ασφαλή χώρο στην Αθήνα το επικίνδυνο φορτίο.
Οι αστυνομικές αρχές της Θεσσαλονίκης είχαν κάνει λόγο για λαθρεμπορία.

 Το έγγραφο

Το έγγραφο του υπουργείου Ανάπτυξης με το οποίο είχε ενημερωθεί εκ των υστέρων ο Δήμος μας για την ανεύρεση Πλουτωνίου και Αμερίκιου στο Κουρί, ανέφερε τα εξής:

«Στις 26 Ιανουαρίου και ώρα 14.00, η ΕΕΑΕ ειδοποιήθηκε από τη Διεύθυνση ΣΔΟΕ Κεντρικής Μακεδονίας για την πιθανή ύπαρξη ραδιενεργών υλικών σε συγκεκριμένη τοποθεσία στο Κουρί, στο Ασβεστοχώρι Θεσσαλονίκης.

Το Σάββατο 27 Ιανουαρίου, κλιμάκιο επιστημόνων της ΕΕΑΕ με κατάλληλο εξοπλισμό μετέβη οδικώς στην παραπάνω περιοχή, όπου σε συνεργασία με επιστήμονες του Εργαστηρίου Πυρηνικής Τεχνολογίας του ΑΠΘ, διαπιστώθηκε, ότι σε βάθος από 5cm έως 1/2 μέτρο στην ανωτέρω τοποθεσία υπήρχε θαμμένη στο έδαφος ποσότητα μεταλλικών πλακιδίων υψηλής ραδιοτοξικότητας. Το κλιμάκιο προέβη στη συλλογή του ραδιενεργού υλικού, το οποίο στη συνέχεια μεταφέρθηκε την Κυριακή 28 Ιανουαρίου, με ειδικά θωρακισμένο αυτοκίνητο του ΕΚΕΦΕ “Δημόκριτος” και με συνοδεία αστυνομίας, σε ασφαλή μη προσπελάσιμο χώρο και φυλάσσεται με τον επιστημονικά ενδεδειγμένο τρόπο. Κατά συνέπεια δε συνιστούν κίνδυνο για οιονδήποτε.

Από την ανάλυση πλακιδίων στα εργαστήρια της ΕΕΑΕ προκύπτει ότι περιέχουν Πλουτώνιο και Αμερίκιο. Η συνολική μάζα Πλουτωνίου και Αμερίκιου σε όλα τα πλακίδια εκτιμάται ότι είναι 3gr περίπου. Ήδη διερευνώνται διαδικασίες αποστολής του υλικού εκτός χώρας.

Παράλληλα δόθηκε οδηγία στη Διεύθυνση ΣΔΟΕ Κεντρικής Μακεδονίας, όπως εξασφαλιστεί η μη προσπελασιμότητα του εν λόγω χώρου μέχρι νεοτέρας οδηγίας».

Νίκος Γιώτης